Gaziantep SGK İl Müdürü Mehmet Uzun, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, kayıt dışı istihdamın hem çalışan hem de işveren için telafisi imkansız riskler barındırdığını belirterek, yasal yükümlülüklerin tavizsiz uygulanması gerektiğini vurguladı.
Sosyal Güvenlik Haftası etkinlikleri çerçevesinde bir değerlendirmede bulunan SGK Gaziantep İl Müdürü Mehmet Uzun, kayıt dışı istihdamın sadece bireysel bir hak kaybı değil, aynı zamanda ülke ekonomisine ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine vurulan bir darbe olduğunu ifade etti. Uzun, "Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende" mottosuyla yürüttükleri mücadelede kararlı olduklarının altını çizdi.
Anayasal Hak ve Yasal Zorunluluk
Çalışanların sigortalı olması bir tercih değil, anayasal bir zorunluluktur. İşverenlerin "iyi niyet" adı altında veya çalışanların talebiyle sigortasız işçi çalıştırması hukuken geçersizdir. Uzun, özellikle emekli, dul veya yetim aylığı alan vatandaşların hak kaybı yaşamamak adına kayıt dışı çalışmaya yönelmesinin büyük bir hata olduğunu belirterek, işverenlerin bu tür taleplere karşı mevzuattan ödün vermemesi gerektiğini hatırlattı.
Geleceği Güvence Altına Almanın Yolu
Kayıt dışı çalışan bir birey; emeklilik hakkından, işsizlik maaşından, malullük aylığından ve sağlık hizmetlerinden mahrum kalıyor. Ayrıca iş kazası veya meslek hastalığı durumunda hiçbir yasal korumadan yararlanamıyor. Uzun, bu durumun sadece bugünü değil, çalışanın ailesinin geleceğini de riske attığını vurguladı. İşverenler açısından ise durum daha vahim; kayıt dışı istihdamın tespiti halinde işletmeler, ağır idari para cezaları ve prim teşviklerinin iptali gibi ticari faaliyetleri durdurabilecek yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.
Ekonomik Dengeleri Sarsıyor
Kayıt dışı istihdamın sadece bireyleri değil, makroekonomik dengeleri de bozduğunu belirten Uzun, bu durumun haksız rekabete yol açtığını, vergi ve prim kaybı yaratarak sosyal güvenlik sistemindeki çalışan-emekli dengesini zayıflattığını ifade etti. Kayıt dışılığın piyasa verimliliğini düşürdüğünü ve gelir dağılımındaki adaletsizliği derinleştirdiğini belirten Uzun, şeffaf bir çalışma hayatının önemine dikkat çekti.
İhbar ve Sorgulama Kanalları
Çalışanların kendi sigorta durumlarını kontrol etmeleri için pek çok imkan bulunduğunu hatırlatan Uzun, e-Devlet kapısı üzerinden veya ALO 170 hattı aracılığıyla 7/24 bilgi alınabileceğini belirtti. Sigortasız çalıştırıldığını düşünen veya ücretleri eksik bildirilen vatandaşların, CİMER veya doğrudan SGK merkezlerine başvurarak ihbar ve şikayet haklarını kullanabileceklerini hatırlattı.
Banka Ödemelerinde Şeffaflık Şart
Ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması konusuna da değinen Uzun, 3 ve üzeri işçi çalıştıran işletmeler için bunun yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlattı. Bu kurala uyulmamasının işletmeler için ciddi mali riskler doğurduğunu belirten Uzun, "Kayıtlı istihdam, ülkemizin aydınlık yarınlarına ve işletmelerimizin sürdürülebilirliğine yapılan en büyük yatırımdır" diyerek tüm tarafları yasalara uymaya davet etti.
