Tarımsal üretimde suyun bilinçsiz kullanımı gıda güvenliğini tehdit ederken, uzmanlar bir kilogram zeytinin üretim yolculuğunda harcanan su miktarının 6 bin 798 litreye ulaştığını belirterek "sanal su ihracatı" uyarısında bulundu.
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Hayrettin Kuşcu, Bursa Tarım Kongresi’nde yaptığı sunumda, tarımsal faaliyetlerin su kaynakları üzerindeki devasa yükünü gözler önüne serdi. Türkiye’nin yıllık 57 milyar metreküplük tatlı su tüketiminin 44 milyar metreküp gibi büyük bir kısmının tarımsal sulama için kullanıldığını belirten Kuşcu, bu oranın sanayi ve evsel tüketimin çok üzerinde olduğunu vurguladı.
Sanal su ihracatı tehlikesi
Üretim sürecinde harcanan toplam su miktarını ifade eden "su ayak izi" kavramına dikkat çeken Prof. Dr. Kuşcu, zeytin üzerinden çarpıcı bir örnek verdi. Bir kilogram zeytinin tarladan sofraya ulaşana kadar 6 bin 798 litre su tükettiğini ifade eden Kuşcu, tarım ürünleri ihraç edilirken aslında ülkenin kısıtlı tatlı su kaynaklarının da dolaylı yoldan yurt dışına gönderildiğini belirtti. Kuşcu, bu durumun su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından büyük bir risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Bursa ovalarında alarm zilleri çalıyor
Bursa’nın verimli tarım arazileri olan Nilüfer, Mustafakemalpaşa ve Karacabey ovalarında yeraltı sularının hızla tükendiğini kaydeden Prof. Dr. Kuşcu, bölgedeki meyve ve sebze üretiminin ciddi bir su stresiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Kuraklığın artık en büyük doğal afet haline geldiğini belirten Kuşcu, mevcut su yönetim biçiminin acilen gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Akılcı yönetimle verim kaybı önlenebilir
Yağış miktarlarına müdahale etmenin mümkün olmadığını ancak su yönetiminin optimize edilebileceğini savunan Kuşcu, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
Bitkilere verilen su miktarında yüzde 25-30 oranında yapılacak bir kısıntının, verimde sadece yüzde 5-10 gibi küçük bir kayba yol açacağını belirten uzman isim, bu stratejinin gıda güvenliği için kritik olduğunu vurguladı. Ayrıca, Fas ve İran gibi ülkelerde başarıyla uygulanan su hasadı yöntemlerinin Türkiye’de de hem bireysel hem de toplumsal ölçekte yaygınlaştırılması gerektiğini sözlerine ekledi.
