TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen düzenleme ile Gider Vergileri Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor ve “kripto varlık işlem vergisi” uygulaması başlatılıyor.
Buna göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen veya aracılık edilen kripto satış ve transfer işlemleri vergi kapsamına alınacak. Vergiyi doğuran olay, kripto varlığın satılması ya da başka bir adrese transfer edilmesiyle oluşacak.
Yeni sisteme göre;
Vergi oranı on binde 3 olacak.
Vergi, kripto varlığın satış tutarı veya transfer anındaki piyasa değeri üzerinden hesaplanacak.
Verginin mükellefi kripto varlık hizmet sağlayıcıları olacak.
Bu vergi için hesaplanan matrahtan gider veya başka vergi indirimleri yapılamayacak. Platformlar tarafından hesaplanan vergi, izleyen ayın 15’ine kadar vergi dairesine beyan edilip aynı süre içinde ödenecek.
Cumhurbaşkanı ise belirlenen vergi oranını sıfıra kadar indirme veya 5 katına kadar artırma yetkisine sahip olacak.
Kripto Para Kazançlarına %10 Stopaj: Yeni Vergilendirme Sistemi Nasıl İşleyecek?
Teklif kapsamında Gelir Vergisi Kanunu’na “Kripto Varlıkların Vergilendirilmesi” başlıklı yeni bir madde ekleniyor.
Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlarda yapılan kripto işlemlerinden elde edilen kazançlar için platformlar tarafından %10 oranında vergi tevkifatı (stopaj) uygulanacak.
Bu kesinti;
Gerçek kişiler
Tüzel kişiler
Tam veya dar mükellefler
Vergiden muaf kişiler
için aynı şekilde uygulanacak.
Yani kazancı elde eden kişinin vergi statüsü stopaj uygulanmasını değiştirmeyecek.
Kripto varlık alım satımında “ilk giren ilk çıkar” (FIFO) yöntemi kullanılacak. Bu yöntem sayesinde satış sırasında hangi alış fiyatının dikkate alınacağı belirlenmiş olacak.
Ayrıca;
Alım satım sırasında ödenen komisyonlar
Kripto işlem vergisi
vergilendirilecek kazanç hesaplanırken gider olarak dikkate alınabilecek.
Kripto Zararı Nasıl Hesaplanacak? Platform Dışı İşlemler İçin Beyanname
Yeni sistemde aynı tür kripto varlıklardan elde edilen zararlar, takvim yılı içinde sonraki işlemlerin kazancından mahsup edilebilecek.
Ancak zarar mahsupları yalnızca aynı kripto varlık türü içinde yapılabilecek.
Platformlar arası transferlerde ise kripto varlığın alış tarihi ve alış fiyatı yeni platforma bildirilecek. Eğer kripto varlık ilk kez platforma aktarılıyorsa, yatırımcının beyan ettiği alış bedeli esas alınacak.
Platform dışı işlemler için ise farklı bir sistem uygulanacak.
Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlar dışında yapılan kripto işlemlerinden elde edilen kazançlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekecek.
Platformlar ise kesilen vergileri izleyen ayın 26’sına kadar beyan edip ödeyecek.
Bedelli Askerlik Ücreti %25 Artıyor
Ekonomi paketinde yer alan bir diğer önemli düzenleme ise bedelli askerlik ücretine yapılan artış.
Askeralma Kanunu’nda yapılan değişiklikle bedelli askerlik için ödenecek tutar %25 artırılıyor.
Yeni hesaplama sistemine göre bedelli askerlik ücreti:
300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılmasıyla belirlenecek.
Bedelli askerlikten yararlanacak kişiler;
Belirlenen bedeli peşin ödeyecek
1 aylık temel askerlik eğitimini tamamlayacak
ve bu şartların ardından askerlik görevini yerine getirmiş sayılacak.
Bedelli askerlik kapsamında toplanan paranın bir bölümü genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek, kalan kısmı ise Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılacak.
Deprem Konutları İçin Büyük İndirim: Ödemelerde %74’e Varan Avantaj
Kanun teklifinde 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası inşa edilen konut ve iş yerleri için önemli bir finansal kolaylık da bulunuyor.
Afet bölgelerinde yapılan konut ve iş yerlerinin borçlarının 31 Aralık 2026’ya kadar peşin ödenmesi halinde büyük indirim uygulanacak.
Yeni düzenlemeye göre;
İlk konutlar için %74 indirim
İlk iş yerleri için %48 indirim
sağlanacak.
Amaç, depremden etkilenen vatandaşların borç yükünü azaltmak ve yeniden yapılanma sürecini hızlandırmak olarak belirtiliyor.
BOTAŞ Vergi Borçlarına Mahsup Düzenlemesi
Teklifte Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) için de önemli bir mali düzenleme yer alıyor.
Buna göre BOTAŞ’ın Ticaret Bakanlığı’na olan;
vergi
fon
pay
idari para cezaları
gibi borçları, Hazine’den alacağı görevlendirme bedelleriyle mahsup edilecek.
Bu kapsamda yapılan mahsup işlemlerine ilişkin borçlar terkin edilecek ve söz konusu tutarlar için yeni faiz hesaplanmayacak.
Ayrıca BOTAŞ’ın 31 Aralık 2026’ya kadar oluşacak görevlendirme alacakları da benzer şekilde mahsuplaşma kapsamında değerlendirilecek.
Kıymetli Taş ve Mücevherlere %20 ÖTV Geliyor
Ekonomi paketinde dikkat çeken bir başka düzenleme ise bazı değerli taş ve mücevherlere getirilen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV).
Yeni düzenlemeye göre;
Doğal inci
Kültür incileri
Elmas
Değerli ve yarı değerli taşlar
Sentetik kıymetli taşlar
gibi ürünlerden yapılan eşyalara %20 ÖTV uygulanacak.
Bu düzenleme kanunun yayımlanmasının ardından ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
