Türkiye’nin küresel ticaretteki rekabet gücünü artıran ve yatırımcı dostu ekosistemleriyle dikkat çeken serbest bölgeler, 2026 yılının ilk yarısını tarihi bir başarıyla kapattı. Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan ocak-haziran dönemi verilerine göre, Türkiye genelinde faaliyet gösteren 19 serbest bölgenin toplam ihracatı, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %6,2 oranında artarak 6,6 milyar dolara ulaştı. Bu performans, serbest bölgeler tarihinde ulaşılan en yüksek altı aylık ihracat hacmi olarak kayıtlara geçti.
Özellikle haziran ayında sergilenen performans dikkat çekti. Haziran ayında serbest bölgelerden yapılan ihracat, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %29,5 gibi agresif bir büyüme kaydederek 1,2 milyar dolar seviyesine dayandı.
Dış Ticaretin Yıldızı: İthalatı Katlayan İhracat Gücü
Serbest bölgeler, sadece ihracat hacmini artırmakla kalmayıp, Türkiye’nin dış ticaret dengesine pozitif katkı sağlayan net ihracatçı yapısını da pekiştirdi. Yılın ilk yarısında bu bölgelerin ihracatının ithalatı karşılama oranı %151,8 gibi muazzam bir seviyeye ulaştı.
Bu dönemde serbest bölgelerden yapılan toplam satışlar içinde ihracatın payı %76,6'ya yükselirken, bölgelerin üretim odaklı yapısının dış pazarlara entegrasyonu bir kez daha tescillenmiş oldu.
Katma Değer Şampiyonları: İhracatın Yarısından Fazlası "Yüksek Teknoloji"
Türkiye'nin kalkınma hedeflerinin merkezinde yer alan "katma değerli ve teknoloji odaklı üretim" vizyonu, serbest bölgelerin ihracat kompozisyonuna da doğrudan yansıdı.
Ocak-haziran döneminde serbest bölgelerden gerçekleştirilen toplam dış satımın %52,2'sini orta-ileri teknoloji, %6,7’sini ise yüksek teknoloji ürünleri oluşturdu. Toplamda %58,9'a ulaşan bu yüksek nitelikli pay, serbest bölgelerin Türkiye’nin teknolojik dönüşümündeki öncü rolünü gözler önüne serdi.
Dev İstihdam Deposu: 86 Bini Aşkın Çalışana İş Kapısı
Yatırımcıların çekim merkezi haline gelen serbest bölgeler, sağladığı istihdamla da istihdam piyasasının en güçlü kalelerinden biri olmayı sürdürüyor. Güncel verilere göre bu bölgelerde:
1.942 kullanıcı firma aktif olarak faaliyet gösteriyor.
Bu firmaların 477'sini doğrudan yabancı yatırımcılar oluşturuyor.
Toplamda 2.803 aktif faaliyet ruhsatının 2.102'si yerli, 701'i ise yabancı ortaklı şirketlere ait.
Üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam içerisindeki payı ise geçen yıla göre 1 puanlık artışla %44,6’ya çıktı.
Tüm bu ekosistem, Türkiye genelinde tam 86 bin 909 kişiye doğrudan nitelikli istihdam imkanı sunuyor.
Bölgesel Yarışta Lider Ege ve Bursa: 7 Bölgede Çift Haneli Büyüme
Bölgesel bazda incelendiğinde, lokomotif rolü üstlenen bölgelerin performansı göz doldurdu. Ege Serbest Bölgesi, ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre 125 milyon dolar (%8) artışla 1 milyar 688 milyon dolara taşıyarak tek başına toplam ihracatın %25,7'sini sırtladı. Ege ayrıca Türkiye ve yurt dışı ticaretinde ulaştığı 3,19 milyar dolarlık hacimle toplam serbest bölge ticaretinin %22,2'sini tek başına kontrol etti.
İhracatını %33 oranında artıran Bursa Serbest Bölgesi ise 1 milyar 25 milyon dolarlık eşiği aşarak gücünü kanıtladı.
Öne çıkan diğer bölgelerin performansı ise şu şekilde gerçekleşti:
Avrupa Serbest Bölgesi: %10,3 artışla 642 milyon dolar ihracat.
Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi: %31,9 artışla 284 milyon dolar ihracat.
Başta Batı Anadolu, Trabzon ve Bursa olmak üzere toplam 7 serbest bölgede ihracat artışı çift haneli rakamlarla (%10 ve üzeri) gerçekleşti. Adana-Yumurtalık, Batı Anadolu ve Trabzon serbest bölgeleri ise dış ticaretin tüm yönlerinde (ithalat, ihracat, yurt içi alım/satım) büyüme kaydederek çok yönlü bir ticari başarıya imza attı.
