ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakere sürecine ilişkin olumlu mesajlar vermesi ve yeni askerî hamlelerin durdurulduğunu açıklaması, küresel enerji piyasalarında fiyatların gerilemesini sağladı.
Müzakerelerin ana hatlarında uzlaşı sağlandığına dair ifadelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı, pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 oranında değer kaybederek 83 doların altına düştü. Son haftalarda Orta Doğu'daki tırmanan gerilim nedeniyle yüzde 20'nin üzerinde artış gösteren fiyatlar, bu gelişmeyle birlikte son üç haftanın en düşük seviyesine geriledi.
Müzakere mesajları ve Hürmüz Boğazı belirsizliği
Piyasalardaki düşüşte, Orta Doğu'daki gerilimin azalması ve küresel ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yeniden normale dönebileceği beklentisi etkili oldu. ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, bölgedeki müttefiklerle yürütülen temaslar neticesinde beş aydır süren çatışmaları sona erdirecek bir anlaşmanın taslağı üzerinde anlaşıldığını öne sürdü. Şekillenen taslağın Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefere açılmasını ve ABD'nin İran'ın nükleer programına dair kaygılarının giderilmesini kapsadığı ifade edildi.
Küresel enerji arzında Hürmüz Boğazı stratejik bir eşik konumunda bulunuyor. ABD Enerji Bilgi Yönetimi (EIA) verilerine göre, dünyada tüketilen toplam sıvı yakıt ve petrolün yaklaşık %20'si ile sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) %25'i Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan bu dar boğazdan taşınmaktadır. Dolayısıyla bölgedeki askerî gerginlikler ve olası sevkiyat aksamaları, küresel emtia piyasalarında varil başına risk primini doğrudan artırmaktadır.
Tahran yönetiminden yalanlama geldi
ABD tarafından gelen olumlu havaya karşın Tahran cephesinden farklı bir açıklama yapıldı. İranlı yetkililer, pazartesi günü yaptıkları duyuruda ABD ile doğrudan yürütülen herhangi bir görüşme veya planlanmış bir toplantı bulunmadığını bildirdi. Bu durum, Beyaz Saray'ın saldırıları durdurma gerekçesiyle çelişen bir tablo ortaya koydu. Bölgede izin almadan geçmeye çalışan tankerlere yönelik müdahaleler ve ABD'nin uyguladığı ablukalar sürerken, taraflar arasındaki diplomatik belirsizlik piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
