Dijitalleşen dünyada her gün binlerce pazarlama iletisine maruz kalan tüketicilerin haklarını korumak adına köklü değişiklere gidildi. Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında hazırladığı kapsamlı paketin 1 Ağustos tarihi itibarıyla uygulamaya gireceğini açıkladı. Yeni dönemle birlikte hedefli pazarlama stratejilerinden yapay zeka içeriklerine, sosyal medya iş birliklerinden indirimli satış beyanlarına kadar pek çok alanda kontrol mekanizmaları sertleşiyor.
Hedefli Reklamcılıkta Şeffaflık Dönemi ve Çocuklara Tam Korumalı Kalkan
Kullanıcıların internetteki izlerini takip ederek sunulan özel reklamlar, artık belirli kurallara bağlanıyor. Reklam verenler; hangi verilerin işlendiğini ve tüketicinin bu seçimleri nasıl değiştirebileceğini açık ve erişilebilir bir formatta sunmak zorunda kalacak.
Bunun yanı sıra, en radikal adımlardan biri çocukların dijital güvenliği için atıldı. Çocukların kişisel verileri kullanılarak profilleme yapılması ve bu profiller üzerinden çocuklara yönelik hedefli reklam gösterilmesi tamamen yasaklandı.
Sosyal Medyada Gizli Reklama Geçit Yok
Kamuoyunda "influencer" olarak tanımlanan sosyal medya içerik üreticilerinin iş birlikleri ve hediye ürün paylaşımları daha sıkı denetlenecek. Paylaşımlar karşılığında maddi kazanç, indirim veya ücretsiz hizmet gibi menfaatler sağlayan içerik üreticileri, bu durumları açıkça belirtmekle yükümlü olacak. Paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin görünür şekilde kullanılması zorunlu kılındı.
Ayrıca falcılık, medyumculuk ve astroloji gibi alanlardaki hizmet tanıtımlarının yanı sıra yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına uygulanan kısıtlamalar genişletilerek yasa dışı şans oyunları da bu kapsama alındı.
Yapay Zekalı Dijital Karakterlere Etiket Zorunluluğu
Gelişen teknolojiyle birlikte reklamlarda sıkça karşılaşılan ve gerçek insandan ayırt edilmesi zor olan dijital karakterlerin kullanımı da kurallara bağlandı. Bir reklamda yapay zeka üretimi bir figür kullanılıyorsa, bunun izleyici tarafından ilk bakışta anlaşılabileceği bir uyarı yer alacak.
Daha da önemlisi; gerçek bir kişinin yapay zeka ile kopyalanarak, bir ürünü denemiş veya tavsiye ediyormuş gibi gösterildiği manipülatif reklamlar kesin olarak yasaklandı.
İndirim Fiyatlarında 10 Günlük Son Fiyat Esas Alınacak
Tüketicilerin en çok mağdur olduğu aldatıcı indirim stratejilerine karşı "son 10 gün" kuralı getirildi. Şartlı satışlar dahil olmak üzere indirimli olarak duyurulan ürünlerde, indirimin başladığı tarihten önceki son 10 günde uygulanan en düşük fiyat referans alınacak ve üzeri çizilerek sunulacak.
Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen gıdalar ile hizmet sektöründe ise bir önceki fiyat baz alınmaya devam edecek.
Yeşil Badana (Greenwashing) ve Yanıltıcı Unvanlara Sert Önlem
Çevresel iddialar barındıran reklamlarda "doğa dostu" veya "çevre dostu" gibi altı boş ifadelerin tek başına kullanımı engellendi. Reklam verenler, bu beyanların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığını belirtmekle ve iddialarını akredite kurumlar veya üniversitelerden alınmış belgelerle ispatlamakla yükümlü olacak.
Akademik unvanların tüketicilerin tecrübesizliğini istismar edecek şekilde kullanılması yasaklanırken, takviye edici gıdaların normal gıdaların yerine geçtiği izlenimini veren tanıtımlarına da kısıtlama getirildi.
Sahte Müşteri Yorumları Engellenecek, Firmalara 48 Saat Süre
Dijital alışveriş platformlarındaki müşteri değerlendirmelerine güvenilirlik kazandırılıyor. Satın alma doğrulamasının yapılamadığı mecralardaki tüketici yorumlarının yayınlanmasına izin verilmeyecek. Yayınlanan yorum ve puanlamalar ise teslimat veya satıcı gibi farklı kategorilerde olsa dahi şeffaf bir şekilde aynı alanda sunulacak.
Şikayet sitelerinde yer alan iddialar karşısında satıcılara tanınan cevap verme süresi ise 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre zarfında yanıt vermeyen firmaların hakkındaki değerlendirmeler doğrudan yayına alınacak.
