Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) Genel Müdürü Ali Kırali, tarım piyasalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kırali, mevcut üretim kapasitesi ve sezon beklentilerine dikkat çekerek, Türkiye’nin kısa ve orta vadede tarımsal anlamda bir sıkıntı yaşamayacağını ifade etti.
Tarım piyasalarına ilişkin değerlendirme yapıldı
Ekonomi Gazetecileri Derneği (EGD) tarafından düzenlenen toplantıda konuşan TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, 2025 yılı gerçekleşmeleri ve 2026 yılı beklentilerine ilişkin bilgiler paylaştı. Toplantıya TÜRİB Genel Müdür Yardımcısı Necla Küçükçolak ve EGD Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Arslan da katıldı.
Kırali, TÜRİB’in ana faaliyet alanının Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) ticareti ve buna dayalı vadeli işlem sözleşmeleri olduğunu belirtti. İşlem hacminin büyük bölümünü arpa, buğday ve mısırın oluşturduğunu ifade etti.
İşlem hacmi ve büyüme verileri paylaşıldı
Kırali, 2025 yılında 9,9 milyon ton işlem hacmine ulaşıldığını, 2026 yılı için ise 12 milyon tonluk bir hedef öngörüldüğünü açıkladı. Yılın ilk üç ayında yaklaşık 2,2 milyon tonluk işlem gerçekleştiğini belirtti.
Son 7 yılda toplam 402 milyar liralık işlem hacmine ulaşıldığını ifade eden Kırali, ton bazında ise 60 milyon tonluk işlem yapıldığını söyledi. Ayrıca borsada 1,5 milyonu aşkın ELÜS alım satım işlemi gerçekleştirildiği bilgisi paylaşıldı.
Lisanslı depoculuk kapasitesi arttı
Türkiye’de lisanslı depoculuk sistemine ilişkin verileri de paylaşan Kırali, 2019 yılında 4 milyon ton olan kapasitenin 6,5 yıl içinde 14,2 milyon tona yükseldiğini belirtti. Orta vadede bu kapasitenin 18 milyon tona ulaşmasının beklendiğini ifade etti.
Kırali, Türkiye’de yıllık hububat üretiminin 35-40 milyon ton aralığında gerçekleştiğini ve bunun yaklaşık yüzde 40’ının lisanslı depolarda saklanabildiğini dile getirdi.
Piyasa yapısı ve yatırımcı sayısı
TÜRİB bünyesinde 270 bin yatırımcının bulunduğunu belirten Kırali, fiyatların alım-satım işlemleriyle oluştuğunu söyledi. İşlemlerin yüzde 55’inin buğday, yüzde 34’ünün mısır ve yüzde 7’sinin arpa üzerinden gerçekleştiğini aktardı.
Ayrıca sistemde 350’yi aşkın lokasyonda 263 lisanslı depo, 7 Ürün Piyasası Aracı Kurumu, 11 takas merkezi ve 108 ticaret borsasının yer aldığı bilgisi paylaşıldı.
Hürmüz Boğazı ve girdi maliyetleri
Kırali, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin tarım piyasalarını gübre ve mazot üzerinden etkileyebileceğini ifade etti. Bu tür gelişmelerin fiyatlar üzerinde yukarı yönlü etkiler oluşturabileceğini belirtti.
Bu etkilerin azaltılması için girdiler üzerinden destek verilmesinin önemine dikkat çekti.
Üretim ve sezon beklentileri
Tarım sezonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kırali, yağışların olumlu seyrettiğini ve üretim açısından verimli bir dönem beklendiğini ifade etti. Geçmiş yıl yaşanan zirai don olayına da değinen Kırali, mevcut sezonun daha olumlu ilerlediğini belirtti.
Kırali, Türkiye’nin mevcut üretim kapasitesine ilişkin olarak, kısa ve orta vadede tarımsal açıdan bir sorun öngörmediklerini ifade ederek, “Kendi üretimimiz bize yetecek, böyle gözüküyor” dedi.
