Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), diplomasiden ticarete uzanan işbirliği zeminini yörüngeye taşıyor. Ankara’da düzenlenen 13. Zirve’nin ardından yayımlanan Gebele Bildirisi ile temelleri atılan uzay başlığı, Ankara’da somut hedeflerle genişletilerek küresel ligde dengeleri etkileyecek bir yol haritasına dönüştürüldü. Teşkilat üyesi ülkeler, bilim ve teknoloji alanındaki varlıklarını güçlendirmek amacıyla "Türk Dünyası Uzay Günleri" çatısı altında ortak etkinliklere odaklanıyor.
TDT-SAT ile ilk somut adım: Fırlatma için geri sayım
Bu ortak vizyonun en kritik göstergesi, üretimi tamamlanan 12U ebadındaki küp uydu TDT-SAT oldu. Türk dünyasının mühendislik kabiliyetini ve bilimsel dayanışmasını yansıtan uyduda üretim aşaması geride bırakılırken, kritik test sürecinin yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Teknik hazırlıkların yanı sıra hukuki ve idari süreçlerin hızlandırılmasıyla birlikte, ortak uydunun 2027 yılının ikinci yarısında Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden yörüngeye gönderilmesi planlanıyor. Sürecin idari temelini güçlendiren "Uzay Sanayii Alanında İşbirliği Kapasitesinin Geliştirilmesine Yönelik İlk Çerçeve Sözleşmesi" ise geçtiğimiz haftalarda Antalya’da imzalanarak yürürlüğe girdi.
Küresel uzay diplomasisinde merkez Türk dünyası
Ortak projelerin yanı sıra teşkilat üyesi ülkeler, dünyanın en prestijli uzay buluşmalarına da ev sahipliği yaparak diplomasi trafiğini yönetiyor. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) 2023 yılında Azerbaycan’da gerçekleştirilmesinin ardından Türkiye etabıyla devam eden bu küresel hareketlilik, 2028 yılında Özbekistan’a taşınacak. Küresel ölçekte kabul gören zirvelerin Türk coğrafyasında art arda düzenlenmesi, bölgenin uluslararası uzay ekosistemindeki ağırlığını doğrudan pekiştiriyor.
Geleceğin kadroları yetişiyor: 7 ülkede 6,5 milyon genç
Uzay stratejisinin merkezinde yalnızca uydular değil, yetişmiş insan kaynağı da yer alıyor. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) bünyesindeki Uzay Kaşifleri Türkiye Uzay Kampı Programı ile Türk dünyası gençleri arasında erken yaşta ortak bir teknoloji kültürü inşa ediliyor. Ankara Bildirisi’nde özel olarak yer alan TEKNOFEST ise bu ekosistemin lokomotif gücü olmaya devam ediyor.
TDT’nin zirve bildirisinde TEKNOFEST’e ve teknoloji hamlesine atıfta bulunmasını değerlendiren Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, yürütülen çalışmaların ortak gelecek vizyonunu somutlaştırdığını ifade etti. Deneyap Teknoloji Atölyeleri ve bilim merkezleri modellerini sınırların ötesine taşıdıklarını vurgulayan Kuzucu Hıdır; Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, KKTC, Moritanya ve Balkan coğrafyası dahil 7 ülkede açılan 33 bilim merkezinin bugüne kadar 6,5 milyondan fazla ziyaretçiye ulaştığını belirtti. Gençlerin ortak üretim kültürüyle buluşturulmasının geleceğin teknolojilerinde belirleyici rol oynayacağını vurgulayan Kuzucu Hıdır, TEKNOFEST’in bildiride yer almasının güçlü bir irade beyanı olduğunu dile getirdi.
