Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülke ekonomisinin üretim, ciro, istihdam ve girişim yapısına ışık tutan 2025 yılı Sanayi ve Hizmet İstatistikleri geçici sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, Türkiye iş dünyasındaki sektörel ağırlıkları, ölçeksel dağılımları ve teknolojik yapıyı net bir şekilde ortaya koydu.
Hizmet sektörü girişimde açık ara lider
Geçen yıl Türkiye genelinde faaliyet gösteren aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bin 59 seviyesine ulaştı. Toplam girişimlerin sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 48,4'lük pay ile hizmet sektörü ilk sırada yer aldı. Hizmet sektörünü yüzde 31,6 ile ticaret, yüzde 12,4 ile sanayi sektörü takip etti.
İstihdamın kapısını hizmet açtı, ciroda ticaret zirveye yerleşti
Türkiye'de toplam 20 milyon 122 bin 817 kişilik istihdamın yüzde 41,2'sini hizmet sektörü sağladı. Sanayi sektörü toplam istihdamın yüzde 26,1'ini üstlenirken, ticaret sektörü de istihdama önemli katkı sundu.
Öte yandan, iş hacmi ve piyasa hareketliliği açısından tablo değişti. 2025 yılında kaydedilen 124 trilyon 816 milyar liralık toplam cironun yüzde 46,8'i ticaret sektöründe gerçekleşti. Sanayi sektörü yüzde 28,5 ciro payı ile ikinci sırada yer alırken, en çok girişim ve istihdama sahip olan hizmet sektörünün cirodaki payı yüzde 17,8'de kaldı.
Üretim değerinde imalat devleşti
2025 yılında elde edilen 71 trilyon 351 milyar liralık toplam üretim değerinde en büyük katkı imalat sanayisinden geldi. İmalat sektörü 27 trilyon 886 milyar liralık üretim değeriyle zirvedeki yerini korudu. Üretim değerinde öne çıkan diğer ana sektörler ise şu şekilde sıralandı:
Ticaret: 9 trilyon 134 milyar TL
İnşaat: 7 trilyon 976 milyar TL
Ulaştırma ve Depolama: 6 trilyon 801 milyar TL
Elektrik, Gaz, Buhar ve İklimlendirme: 4 trilyon 422 milyar TL
Küçük işletmeler istihdamı, büyük ölçekliler ciroyu sırtladı
İşletme büyüklüklerine göre yapılan analizde, mikro işletmeler ile büyük ölçekli firmalar arasındaki yapısal fark belirginleşti. 1-9 kişi arasında çalışanı bulunan küçük girişimler, toplam istihdamın yüzde 36,4'ünü sağlayarak istihdamın en büyük yükünü çekti. 250 ve üzeri çalışana sahip dev işletmeler ise istihdamın yüzde 27'sini oluşturdu.
Buna karşın ciro payında liderlik yüzde 34,3 ile 250 ve üzeri çalışanı olan büyüklük grubunun oldu. Cironun yüzde 25,8'ini 1-9 kişilik, yüzde 20,1'ini 50-249 kişilik ve yüzde 19,8'ini 10-49 kişilik işletmeler üretti.
İmalat sanayisinde düşük teknoloji ağırlığı devam ediyor
İmalat sanayisindeki girişimlerin teknolojik altyapısı incelendiğinde, işletmelerin yüzde 54,4'ünün düşük teknoloji faaliyetlerinde bulunduğu görüldü. Düşük teknoloji sınıfındaki girişimler imalat istihdamının yüzde 47,9'unu, cironun ise yüzde 35,8'ini temsil etti.
Makroekonomik büyüklüklerde ise faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar lira, mal ve hizmetlerin toplam satın alışları ise 108 trilyon 507 milyar lira olarak gerçekleşti. TÜİK, 2009-2024 dönemini kapsayan geriye dönük seriler ile 2025 yılına ilişkin kesinleşmiş sonuçları Aralık ayında kamuoyuna duyuracak.
