İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma iddiası, riski artırırken, küresel enerji ve ticaret maliyetlerini anında yükseltiyor. Uluslar arası Deniz Hukuku ve Ticareti Uzmanı, Esenyel & Partners Kurucu Ortağı Av. Selçuk Esenyel; “Hürmüz’deki her gerilim, sadece fiyatları değil, Türkiye’nin enerji ve ticaret maliyetlerini de anında şekillendiriyor” diyor.
Son gelişmeler, enerji fiyatları, navlun ve sigorta primlerinde hızlı artışlara yol açarken, Türkiye hem maliyet baskısı hem de stratejik avantajlarla karşı karşıya bulunuyor.
Piyasalar anında tepki veriyor
Esenyel & Partners Kurucu Ortağı Av. Selçuk Esenyel, “Hürmüz’de yaşanan krizler sadece siyasi değil, doğrudan sigorta, navlun ve enerji fiyatlarını etkileyen ekonomik bir şok yaratıyor” diyor. Esenyel, fiili kapanmanın çoğu zaman resmi açıklama olmadan gerçekleştiğini vurgulayarak, “Savaş riski sigortaları yükseldiğinde veya armatörler bölgeyi yüksek riskli ilan ettiğinde, kağıt üzerinde açık olan boğaz fiilen kapanmış sayılır. Deniz ticareti hukuki tartışmaları beklemez; piyasalar anında tepki verir” şeklinde açıklıyor. Türkiye açısından ilk ve en hızlı etkinin fiyat parametresinde artış şeklinde ortaya çıkabileceğine değinen Esenyel, bu durumda enerji ithalat maliyetlerinin yükseldiğine ve LNG spot alımlarının daha pahalı hale gelebileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan navlun ve bunker fiyatları artarken, elektrik üretimi ve sanayi girdi maliyetlerinin baskılanabileceğinin altını çizen Esenyel, “Türkiye yüksek LNG ithalatçısı bir ülke. Hürmüz kaynaklı aksamalarda tam kesinti olmasa da, maliyet baskısı artıyor ve spot kargolarla tedarik yapmak zorunda kalabiliriz” diyerek durumu özetliyor.
Türkiye uzun vadeli stratejik kazanç sağlayabilir
Selçuk Esenyel, Türkiye’nin enerji transit ülkesi konumu ve alternatif lojistik koridor rolü, uzun vadeli stratejik avantajlar da sunduğunun altını çiziyor. Avrupa ve Asya’ya güvenli enerji ve ticaret akışı sağlamanın, Türkiye’nin diplomatik ve ekonomik ağırlığını artırabileceğine dikkat çeken Esenyel, “Kısa vadede maliyet baskısı kaçınılmaz. Ancak doğru adımlar atılırsa Türkiye, krizden uzun vadeli stratejik kazanç da sağlayabilir. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan her gerilim, sadece bölgesel güvenlik meselesi değil; küresel enerji ve ticaret maliyetlerini belirleyen kritik bir faktör olarak öne çıkıyor. Türkiye açısından etkiler hem maliyet hem de stratejik avantaj ekseninde şekilleniyor ve deniz ticaretinde krizler çoğu zaman savaşla değil, maliyetle hissediliyor” diyor.
