Türkiye’nin üretim ve ihracat gücü, elektrik ve elektronik sektörünün yakaladığı tarihi ivmeyle bir kez daha tescillendi. Yılın ilk altı aylık döneminde sergilenen performans, küresel pazarlardaki daralma ve zorlu rekabet koşullarına rağmen tüm zamanların en yüksek Ocak-Haziran dönemi ihracat seviyesine ulaşılmasını sağladı.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, genel ihracatın yüzde 3,6 artarak 136,1 milyar dolara yükseldiği bu dönemde, elektrik ve elektronik sektörü ivmesini yüzde 9,8’e çıkararak 9,1 milyar dolarlık dev bir hacim yakaladı. Sektör, elde ettiği bu başarıyla ülke genelinde en çok dış satım gerçekleştiren üçüncü büyük alan konumunu pekiştirdi. Yalnızca Haziran ayı verileri incelendiğinde dahi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30,6’lık keskin bir tırmanışla 1 milyar 664,6 milyon dolarlık satış rakamına ulaşıldığı görülüyor.
Birleşik Krallık Liderliğini Kordu, ABD En Hızlı Büyüyen Pazar Oldu
Sektörün dış pazardaki haritası incelendiğinde, geleneksel pazarların gücünü koruduğu, stratejik hedeflerde ise ivmenin arttığı dikkat çekiyor. Yılın ilk yarısında 901,3 milyon dolarlık alımla Birleşik Krallık, Türk elektrik ve elektronik ürünlerinin en çok tercih edildiği ülke oldu. Bu ülkeyi sırasıyla 686,9 milyon dolarla Almanya, 679,2 milyon dolarla ABD, 394,6 milyon dolarla Polonya ve 364,1 milyon dolarla Ukrayna izledi.
Değer bazındaki ihracat artışında ise okyanus ötesi pazar ön plana çıktı. ABD, ihracat tutarını 197,7 milyon dolar artırarak Türk firmalarının en fazla büyüme kaydettiği pazar haline geldi. Mutlak değer artışında ABD’yi 176,7 milyon dolarla Ukrayna, 126 milyon dolara yakın artışla Polonya ve 86,2 milyon dolarla Birleşik Krallık takip etti.
Küresel Enerji Dönüşümü Türk Üreticisine Yarıyor
Elde edilen tarihi sonuçları değerlendiren Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Kavaklıoğlu, yakalanan ivmenin tesadüf olmadığını vurguladı. Türkiye’nin genel ihracat ortalamasının üzerinde bir performans sergilenmesinin sektörün ülke ekonomisindeki stratejik ağırlığını artırdığına değinen Kavaklıoğlu, özellikle elektrik üretim-dağıtım ekipmanları ve kablo grubunun bu başarıda lokomotif rol oynadığını belirtti.
Dünya genelinde ivme kazanan yenilenebilir enerji yatırımları, şebeke modernizasyonları, veri merkezlerinin artışı ve elektrifikasyon süreçlerinin Türk ürünlerine olan talebi körüklediğini ifade eden Kavaklıoğlu; esnek üretim kabiliyeti, Avrupa standartlarına tam uyum ve coğrafi yakınlığın Türk firmalarını küresel tedarik zincirinde ayrıcalıklı bir konuma taşıdığını dile getirdi.
Alt Sektörlerde Farklı Dinamikler ve Çin Rekabeti
Başarının arkasındaki potansiyele dikkat çeken Kavaklıoğlu, tablonun tüm alt sektörlerde aynı paralellikte seyretmediği uyarısında da bulundu. Beyaz eşya gibi tüketiciye doğrudan temas eden segmentlerin, özellikle Avrupa’daki talep daralması ve Çin merkezli agresif fiyat politikaları nedeniyle zorlu bir rekabet baskısı altında olduğunu kaydetti.
Sürdürülebilir bir büyüme için sadece miktar artışının yeterli olmayacağını savunan Kavaklıoğlu; birim kg değerinin, teknolojik yoğunluğun ve yerli katma değer oranının yükseltilmesinin şart olduğunu söyledi. Üretim ve finansman maliyetlerinin düşürülmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve Pazar çeşitliliğinin sağlanması gerekliliğine işaret etti.
Pazarların Yapısı: Kablodan İleri Teknolojiye Ekipman İhracatı
İhracat yapılan ana ülkelerdeki ürün dağılımı da sektörün niteliğini ortaya koyuyor:
Birleşik Krallık: Ülkeye yapılan dış satımın yaklaşık yüzde 55’ini alçak gerilim ve tesisat kabloları oluşturuyor. Yüzde 26’lık pay ise fırın, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi beyaz eşya ürünlerine ait.
Almanya: Toplam ihracatın yüzde 37’si kablo gruplarından oluşurken; trafo, anahtarlama cihazları, elektrik motorları ve dağıtım panoları Orta Avrupa sanayi değer zincirine doğrudan entegre olunmasını sağlıyor.
ABD: Altyapı yatırımlarının yoğunlaştığı ABD pazarında ise temel sürücü güç, elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları oldu. ABD’li alıcıların Asya dışı tedarikçi arayışı Türkiye için stratejik bir fırsat penceresi açıyor.
2026 Yılı İçin 19 Milyar Dolar Hedefi Ulaşılabilir
Enerji altyapısı ve teknik ekipmanlara yönelik küresel talebin desteğiyle elektrik üretim ve dağıtım ekipmanları ihracatının yüzde 15 artışla 3,7 milyar dolara yaklaştığını ifade eden Kavaklıoğlu, yılın ilk yarısındaki performansın 2026 yılı için belirlenen 19 milyar dolarlık yıllık ihracat hedefinin tamamen gerçekçi olduğunu kanıtladığını aktardı.
TÜİK verilerine göre doğrudan 300 bin kişiye istihdam sağlayan sektörün; yazılım, yan sanayi, montaj ve teknik servis ağıyla çok daha geniş bir istihdam ekosistemi oluşturduğu belirtildi. Gelecek dönemde ise akıllı şebekeler, enerji depolama çözümleri, güç elektroniği, elektrikli araç şarj sistemleri ve veri merkezi soğutma teknolojileri gibi yüksek katma değerli alanlara odaklanılarak birim ihracat değerinin daha da yukarı çekilmesi hedefleniyor.
