Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bağ Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Çelik, Türkiye’de 2000 yılında ilk denemelerine başladıkları maviyemiş (blueberry) üretiminin bugün 12 bin ton seviyesine ulaştığını belirtti. Çelik, iç talebin karşılanabilmesi için hedeflerinin 100 bin ton üretim olduğunu ifade etti.
Türkiye için yeni bir meyve olarak kabul edilen maviyemiş, 2000 yılında anavatanı Amerika’dan getirilmiştir. İlk adaptasyon çalışmaları, yüksek asitli toprak yapısı nedeniyle Rize’nin İkizdere ilçesinde gerçekleştirilmiştir ve 2003 yılında ilk meyveler alınmıştır.
Karadeniz Bölgesi’nin ardından Bursa’nın İznik ilçesi Çandarlı köyü ve İstanbul Akfırat’ta 2006’da ilk maviyemiş bahçeleri kurulmuştur. Başlangıçta yalnızca soğuk iklim çeşitleri bulunmasına rağmen, günümüzde sıcak iklime uygun çeşitlerin geliştirilmesi ile Antalya, Adana ve Mersin gibi illerde de saksıda üretim mümkün hale gelmiştir. Saksıda üretim, toprak yapısı ve pH değerinin uygun olmadığı bölgelerde özel substratlar kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir.
Dünya genelinde maviyemiş üretiminin hızla arttığını vurgulayan Prof. Dr. Çelik, "Biz bu çalışmalara başladığımız dönemde dünyada yaklaşık 300 bin ton üretim vardı. Günümüzde bu rakam 2,2 milyon tona ulaştı. Maviyemişe yönelik ciddi bir ilgi oluştu," dedi.
Türkiye’de yaklaşık 12 bin ton maviyemiş üretimi ve 20 bin dekarlık üretim alanı bulunmaktadır. İç piyasanın ihtiyacını karşılayabilmek için üretimin 100 bin tona çıkarılması gerektiğini aktaran Çelik, mevcut üretimin hedefin yaklaşık onda biri seviyesinde olduğunu belirtti. Maviyemişin yüksek ekonomik getirisi ve sağlık açısından sunduğu faydalar nedeniyle üreticilerin ilgisini çektiğini vurguladı.
Saksıda üretimin maliyetli olduğunu ifade eden Çelik, özellikle erken veya geç dönemde ürün alınabilen bölgelerde üretimin daha ekonomik hale geldiğini belirtti. Akdeniz Bölgesi’nin düşük rakımlı alanlarının bu açıdan avantaj sağladığını dile getiren Çelik, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde de saksıda üretimin yaygınlaştığını kaydetti. Piyasada ürün fiyatlarının yüksek seyrettiğine dikkat çeken Çelik, "Piyasada çok pahalı. 125 gramı 60 ile 70 TL arasında satılıyor. Ülke olarak şu anda 8-9 ay maviyemiş üretebiliyoruz. Getirisi oldukça yüksek bir meyve. Küçük alanlarda da getirisi yüksek. Çay veya fındığın ekonomik değerinin olmadığı kesimlerde, toprak yapısı ve pH değeri de uygunsa bu meyveyi üreticileri yetiştirebilir," şeklinde konuştu.
PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK, TÜRKİYE'DE MAVİYEMİŞİN (BLUEBERRY) YETİŞTİRİCİLİĞİNİN GELİŞİMİ, ÜRETİM POTANSİYELİ VE EKONOMİK DEĞERİ HAKKINDA AÇIKLAMALARDA BULUNDU
