Küresel boyutta derinleşen çevre krizine karşı bilimsel çözümler sunmayı hedefleyen Sıfır Atık Vakfı, Türkiye ve dünyadaki plastik kirliliğinin boyutlarını gözler önüne seren kapsamlı "Plastik Atık Raporu"nu kamuoyuyla paylaştı. Vakfın genel merkezinde düzenlenen lansmanda, Türkiye'nin mevcut atık profili detaylandırılırken, önümüzdeki süreçte hayata geçirilecek stratejik adımlar ve dev organizasyonlar duyuruldu.
Toplantıya Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile İstanbul Valisi Davut Gül ev sahipliği yaptı. Sunulan veriler, kirliliğin yalnızca bireysel bir atık yönetimi meselesi olmadığını, doğrudan iklim değişikliği ve küresel ekonomik sürdürülebilirlikle bağlandığını net bir şekilde ortaya koydu.
"Alışkanlıklar Değişmezse Çocuklarımıza Plastik Bir Dünya Kalacak"
Lansmanda konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Sayın Emine Erdoğan’ın öncülüğünde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık vizyonunun temel amacının atık toplamaktan ziyade, üretim ve tüketim modellerini doğayla uyumlu hale getirmek olduğunu vurguladı.
Ağırbaş, raporun yalnızca mevcut durumu belgelemediğini, aynı zamanda geleceğe dair somut bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek, üretim biçimleri ve tüketim alışkanlıkları köklü bir dönüşüme uğramadığı takdirde gelecek nesillerin doğa yerine devasa bir plastik mirasıyla yüzleşmek zorunda kalacağını ifade etti.
Türkiye Verileri Alarm Veriyor: Dünya Ortalamasının %44,9 Üzerindeyiz
Raporda yer alan küresel ve ulusal veriler durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Son 20 yılda küresel plastik kullanımının 234 milyon tondan 460 milyon tona fırladığı belirtilirken, üretilen plastik atıkların yalnızca %9 gibi son derece düşük bir oranının geri dönüştürülebildiğine dikkat çekildi.
Türkiye ölçeğindeki tablonun ise acil önlem gerektirdiği vurgulandı. Türkiye’de kişi başına düşen yıllık plastik atık miktarının 48kilograma ulaştığı bilgisi verilirken, bu rakamın dünya ortalamasının %44,9 üzerinde olduğu kaydedildi. Bu tablonun önüne geçmek amacıyla Sıfır Atık Vakfı, 81 ili kapsayan ve uluslararası boyuta taşınması hedeflenen geniş çaplı bir seferberlik sürecini başlattı.
İstanbul’da Dev Zirve: En Büyük Plastik Atık Çalıştayı Geliyor
Plastik kirliliğiyle mücadelede somut çözümler üretmek amacıyla 31 Ağustos - 1 Eylül tarihleri arasında İstanbul’da geniş katılımlı bir organizasyon düzenlenecek. İstanbul Valiliği iş birliğiyle, 14 bakanlık, 40’tan fazla genel müdürlük, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilecek olan Plastik Atık Çalıştayı, yakın tarihin en büyük çevre odaklı buluşmalarından biri olmaya aday.
Çalıştay kapsamında Türkiye’nin 5, 10, 15 ve 30 yıllık çevre stratejileri masaya yatırılacak. Görüşmelerin ardından, saha talepleri ve vatandaş beklentileri dikkate alınarak hazırlanan nihayi Plastik Eylem Planı kamuoyuna ilan edilecek.
Çevre Meselesi Bir Ulusal ve Küresel Güvenlik Sorunu
İstanbul Valisi Davut Gül ise toplantıda yaptığı değerlendirmede, çevre ve sıfır atık konularının tıpkı olası Marmara depremi gibi stratejik bir öneme sahip olduğunun altını çizdi. Çevre krizlerinin toplumun tamamını etkileyen hayati bir güvenlik meselesi olduğunu belirten Gül; İstanbul’daki 60 üniversite, 3 bin okul, 170 bin öğretmen ve milyonlarca öğrencinin gücüyle bu farkındalığın toplumsal bir kültüre dönüştürüleceğini ifade etti.
Sürdürülebilir Plastik Yönetimi İçin 7 Temel Eylem Alanı
Bilimsel veriler ışığında hazırlanan raporda, Türkiye’nin düşük kaliteli plastik atık ithalatına olan bağımlılığını azaltmak ve 2035 yılına kadar geri kazanım oranını %60’a çıkarmak amacıyla 7 maddelik stratejik eylem planı önerildi:
Gereksiz ve problemli plastik kullanımının kaynağında engellenmesi,
Atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüm altyapısının modernizasyonu,
Plastik atık süreçlerinin takibi için bağımsız ve resmi bir veri/istatistik sisteminin kurulması,
Su kaynakları, kıyılar ve kent merkezlerinde standart izleme mekanizmalarının hayata geçirilmesi,
Plastik atık ithalatının risk ve kalite kriterlerine göre kademeli olarak yeniden yapılandırılması,
Geri dönüşüm tesislerinde performans odaklı kota ve denetim mekanizmasının uygulanması,
Mali sorumluluk modellerinin güçlendirilerek kaynakların çevresel yatırımlara yönlendirilmesi.
