Küresel teknoloji pazarlarında fırtınalar estiren yapay zeka, bulut bilişim ve gelişmiş çip teknolojileri, üretim üssü konumundaki Tayvan’a tarihi bir ekonomik ivme kazandırdı. Yılın ilk yarısında kayıtlara geçen %14,15'lik olağanüstü büyüme performansıyla son yarım asrın rekoruna imza atan ada ülkesi, bu finansal başarının karşılığını doğrudan halka yansıtma kararı aldı.
Cumhurbaşkanı Lai Ching-te liderliğindeki hükümet, yüksek teknoloji ihracatından elde edilen kazancın vatandaşın günlük yaşamına dokunması gerektiğini vurgulayarak 2027 bütçe planlamasına ezber bozan bir ödeme paketi ekledi.
Halka Dağıtılacak "Yapay Zeka Temettüsü" Netleşti
Alınan tarihi karara göre, Tayvan’da yaşayan her bir vatandaşa tek seferlik olmak üzere 10 bin Yeni Tayvan Doları (yaklaşık 314 ABD Doları) tutarında nakit ödeme yapılacak. "Yapay zeka temettüsü" olarak adlandırılan bu doğrudan destek için devlet hazinesinden toplam 235,7 milyar Yeni Tayvan Doları kaynak ayrıldı.
Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, konuya ilişkin değerlendirmesinde teknolojinin sadece sanayiyi değil, doğrudan toplumsal refahı beslemesi gerektiğine dikkat çekerek; "Teknoloji ekonomimize güç vermeli, ekonomi ise devletimizi sağlamlaştırmalı. Ancak hepsinden önemlisi, bu ortak başarının oluşturduğu refahı vatandaşlarımız kendi mutfağında ve cüzdanında hissetmelidir" ifadelerini kullandı.
Mali Disiplin Korunurken Borçlar Sıfırlandı
Tayvan yönetiminin halka nakit dağıtma hamlesi, popülist bir yaklaşımdan ziyade güçlü bir bütçe disiplininin sonucu olarak öne çıkıyor. Büyüme hedeflerini yukarı yönlü revize eden hükümet, kamu bütçesindeki net borç yükünü neredeyse sıfırladıktan sonra bu kaynağı oluşturdu. Herhangi bir kısıtlama veya harcama şartı koşulmaksızın verilecek olan 10 bin Yeni Tayvan Doları, vatandaşlar tarafından tamamen kişisel tercihlere göre serbestçe kullanılabilecek.
Geleceğin Teknoloji Yatırımlarına Dev Bütçe
Vatandaşa sunulan nakit desteğin yanı sıra ülke, küresel teknoloji liderliğini kaptırmamak için Ar-Ge yatırımlarını da hız kesmeden sürdürüyor. 2027 yılı teknolojik gelişim bütçesini bir önceki yıla kıyasla %12,7 artıran Tayvan, bu alana 229,2 milyar Yeni Tayvan Doları ayıracak.
Bu devasa kaynağın 40,6 milyar Yeni Tayvan Doları tutarındaki bölümü ise doğrudan;
Gelişmiş bilimsel araştırmalara,
Süper bilgisayar ve bilgi işlem altyapılarının genişletilmesine,
Yeni nesil yapay zeka uzmanlarının yetiştirilmesine yönelik hazırlanan 10 stratejik projeye aktarılacak.
Tayvan bu çift taraflı stratejiyle bir yandan halkın refah seviyesini yükseltirken, diğer yandan küresel tedarik zincirindeki kritik vazgeçilmezliğini pekiştirmeyi hedefliyor.
