Yeniköy Kemerköy Enerji'nin, Doğu Akdeniz Üniversitesi iş birliği ve Muğla İl Tarım Müdürlüğü himayesinde Milas kıyılarında yürüttüğü ‘Posidonia oceanica (deniz çayırı) Koruma ve Rehabilitasyonu Projesi'nde yüzde 90 başarı sağlandı. Elde edilen bilimsel veriler, geliştirilen rehabilitasyon yöntemlerinin Akdeniz genelinde uygulanabilir olduğunu ortaya koyuyor.
Yaklaşık 8 hektarlık rehabilitasyon alanında 200'den fazla deniz çayırı öbeği yeni yaşam alanlarına taşındı, yüzde 90'ının sağlıklı şekilde yaşamını sürdürdüğü belirlendi. İmplantasyon yöntemiyle deniz tabanına yerleştirilen 1.300 fidanın ise yüzde 70'i sağlıklı olarak gelişimini sürdürüyor.
“Akdeniz geneli için önemli bir referans”
2023 yılında başlayan proje kapsamında farklı derinliklerde transplantasyon ve implantasyon yöntemleri uygulandı. Taşınan öbekler ve fideler numaralandırılarak gelişimleri uzun dönemli olarak takip edildi. Saha gözlemleri; klorofil analizleri, büyüme ve sağlık parametreleriyle desteklendi. Böylece deniz çayırlarının yeni yaşam alanlarına uyum sürecini ölçmeye yönelik bir izleme metodolojisi oluşturuldu.
Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burak Ali Çiçek, çalışmanın Akdeniz'deki restorasyon uygulamaları açısından önemli sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek, "Her bir öbeği ve fideyi numaralandırdık, yüzlerce saat dalış gerçekleştirdik. Klorofil analizlerinden büyüme ve sağlık parametrelerine kadar farklı göstergelerle yeni yaşam alanlarına uyum sürecini Muğla İl Tarım Müdürlüğü ile takip ettik ve düzenli şekilde raporladık. Üç yılı aşkın izleme sonucunda elde ettiğimiz veriler, geliştirdiğimiz yöntemlerin sahada uygulanabilir olduğunu gösterdi. Ortaya çıkan modelin Akdeniz'in farklı kıyılarında yürütülecek restorasyon çalışmalarına önemli bir referans oluşturabileceğini düşünüyoruz" dedi.
Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdürü Ahmet Eyidoğan ise projenin geldiği noktadan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Yaklaşık üç yıldır büyük bir titizlikle sürdürülen çalışmanın somut sonuçlarını bugün görmek son derece kıymetli. Kamu, üniversite ve özel sektör iş birliğiyle ortaya çıkan bu modelin Akdeniz’in farklı kıyılarında yürütülecek koruma ve rehabilitasyon çalışmalarına katkı sunmasını diliyoruz” dedi.
Akdeniz'in "mavi karbon" depoları
Akdeniz'e özgü Posidonia oceanica çayırları, deniz ekosisteminin en değerli habitatları arasında yer alıyor. Deniz canlılarına yaşam alanı sağlayan çayırlar, kıyıları erozyona karşı koruyor, su kalitesini destekliyor ve yüksek karbon depolama kapasiteleri nedeniyle "mavi karbon" ekosistemlerinin temel bileşenlerinden biri kabul ediliyor. Kıyı yapılaşması, dip tarama faaliyetleri, kontrolsüz demirleme ve kirlilik ise deniz çayırı habitatları üzerindeki başlıca baskılar arasında bulunuyor.
