Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için yeni düzenlemeleri hayata geçiriyor. Taslak kapsamında, ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, iş yerinin başka ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması ve vergi mükellefi olması şart koşulacak. Ayrıca, kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemesi ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması gerekecek.
Bakanlık, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ve araçların kontrolünü sağlamak amacıyla “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi”ni kuracak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
Yaş, Kilometre ve Çevresel Standartlar Belirlendi
Taslak düzenlemede, tüketici güvenliği ve hizmet kalitesinin artırılması için kiralanacak taşıtlara yaş, kilometre ve çevresel standartlar getirilecek. Klasik taşıtlar dışında, 100 bin kilometrenin üzerinde veya 5 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5 taşıtı kendine ait olmak üzere, toplamda en az 10 taşıta sahip olması zorunlu olacak. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler ise, filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli taşıt bulunduracak. Bu taşıtlardan en az biri Türkiye’de üretilmiş olmalı ve çevre dostu ulaşım teşvik edilecek.
Depozito ve Ödeme Düzenlemeleri
Düzenleme, tüketici mağduriyetlerini önlemek için depozito ve ödeme süreçlerinde de değişiklikler getiriyor. 1-6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7-30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli ile sınırlandırılacak. Depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar yönetmelik ile belirlenecek. Taşıtın tüketiciye iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde depozito iadesi zorunlu olacak. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir kesinti yapılmadan iptal hakkı tanınacak.
Taslak, olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyeceğini ve depozitodan kesinti yapılmayacağını da belirtiyor.
Araç Bakımı, Kasko ve Sigorta Düzenlemeleri
Periyodik bakımı yapılmamış taşıtlar kiraya verilemeyecek. Mevsim şartları gerektirdiğinde işletmeler, kiracı talep ederse kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak. Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve ek bir ücret ya da şarta bağlanamayacak. Kiracının hasar veya arıza durumlarında işletmeye kolayca ulaşabilmesi için sürekli ve erişilebilir bir bildirim altyapısı sağlanacak.
Değer Kaybı ve Ücretsiz Hizmetler
Taslak, işletme ile kiracının anlaşmasına bağlı olmayan durumlarda mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında ücret alınmasını engelliyor. Ayrıca, kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve hızlı geçiş sistemi (HGS) işletme tarafından ücretsiz olarak sağlanacak. İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, yalnızca yetki belgesine sahip işletmelerin ilan vermesine izin verecek. Mevcut işletmelere uyum için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
