Alışveriş dönemlerinde tüketicilerin karşısına çıkan ve sıklıkla kafa karışıklığına yol açan "sahte indirim" yöntemleri, Ticaret Bakanlığının yakın takibine takıldı. Son dönemde artış gösteren tüketici şikayetleri üzerine düğmeye basan bakanlık ekipleri, mağaza ve dijital mecralardaki saha denetimlerine hız verdi. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ne tam uyum şartı arayan yetkililer, tüketiciyi algı oyunlarıyla yönlendiren işletmelere göz açtırmayacak.
Tüketiciyi Yanıltan "İndirim Matematiği" Mercek Altında
Bakanlık uzmanlarının yaptığı incelemeler, indirimli satışlarda uygulanan bazı yöntemlerin dürüstlük kuralını açıkça ihlal ettiğini ortaya koydu. Özellikle "%50 + %20 + %10" gibi üst üste bindirilerek sunulan ve nihai fiyat konusunda tüketiciyi yanıltan hesaplamalar en çok tespit edilen ihlaller arasında yer aldı.
Bunun yanı sıra, reklam panolarında veya dijital mecralarda "Tüm ürünlerde geçerli" ibaresi kullanılırken, sayfanın en altına okunamayacak kadar küçük ve silik puntolarla eklenen dipnotlarla birçok ürünün kampanya dışı bırakılması da mercek altına alındı. Kampanyaların başlama ve bitiş tarihlerinin gizlenmesi ile sadakat kartı indirimlerinde referans fiyatların yapay şekilde yüksek gösterilmesi de ceza nedeni sayılacak.
İhlale Göre Katlanan Cezalar: 40 Milyon Liraya Kadar Yaptırım
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında hareket eden Reklam Kurulu, kuralları hiçe sayan reklam verenler, ajanslar ve yayıncı kuruluşlar hakkında sert yaptırımlar uygulayacak. İhlalin boyutuna göre reklamları durdurma veya aynı yolla düzeltme cezası verme yetkisine sahip olan Kurul, idari para cezalarında da caydırıcı bir tablo sunuyor.
Reklamın yayınlandığı mecraya göre 99 bin 339 liradan başlayan idari para cezaları, ihlalin büyüklüğü ve elde edilen haksız kazanca paralel olarak 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar çıkabiliyor. Ceza miktarı belirlenirken tüketicinin uğradığı zarar ve firmanın kusur oranı da hesaba katılıyor.
Piyasaya Uyarı: Önce Bilgilendirme Sonra Sert Yaptırım
Süreçte hem tüketicinin korunmasını hem de ticaret hayatının dürüstlük ilkesi çerçevesinde yürümesini hedefleyen Ticaret Bakanlığı, "önce uyar, sonra cezalandır" yaklaşımıyla meslek kuruluşlarını bilgilendirdi. Sektör temsilcilerine mevzuata tam uyum çağrısı yapan bakanlık yetkilileri, spekülatif fiyat hareketlerine geçit verilmeyeceğini ve piyasadaki algı oyunlarının titizlikle izlenmeye devam edeceğini vurguladı.