Yeni Birlik ​Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum: Kentsel dönüşüm bir fırsattır

​Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum: Kentsel dönüşüm bir fırsattır

Kurum: Türkiye'nin büyümesi ve kalkınmasını destekleyen Emlak Konut GYO olarak gelişen vizyonumuzla beraber daha güçlü Türkiye için çalışmaya ve istihdam sağlamaya devam ediyoruz. Şehirlerimizin en büyük eksikliğinin sosyal ve teknik altyapı alanları olduğunu görüyoruz. Kentsel dönüşüm yaşam alanlarımızın tüm ihtiyaçlarının karşılanması için fırsattır.

İnşaat ve özünde konut imalatı ile buna bağlı alt sektörler ekonominin en önemli unsurlarındandır. Türk Konut sektörü son on beş yıllık süreçte çok hızlı bir gelişim kaydetmiştir. İnşaat sektörünün makroekonomi açısından önemi çarpan etkisinden kaynaklanmaktadır. 250 sektörü harekete geçirerek gerek büyüme gerekse istihdam üzerine olumlu etkileri devam etmektedir. Sektörü ve Kentsel dönüşümü Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum ile YeniBirlik okuyucuları için konuştuk. 

NEŞE BERBER

Ülkemizdeki kentsel dönüşüm sürecini nasıl değerlendirirsiniz?

Ülkemiz topraklarının büyük bir kısmı deprem bölgesi içerisinde yer aldığından, geçmişte yaşadığımız büyük depremler sonucu şehirlerimizin ekonomisi onlarca yıl geriye gitmiştir. Yaşanan can kayıpları nedeniyle de vatandaşlarımız uzun yıllar psikolojik travmalar geçirmiştir. Yaşam alanlarımızı her türlü afet riskine karşı güvenli hale getirmek amacıyla 2012 yılında 6306 sayılı Kanun çıkartılmış ve bu kanunun sunduğu kolaylık, teşvik ve muafiyetler çerçevesinde riskli yapı stokumuz hızlı bir dönüşüm sürecine girmiştir.

Bu süreçte, uygulamalarda yaşanan aksaklıkların çözümü amacıyla da kanun ve yönetmeliklerimizde revizyona gidilmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız, Toplu Konut İdaremiz gerekse belediyeler güçlü bir iş birliği içine girmiştir. Ancak rezerv alanlar, riskli alanlar gibi bütüncül uygulama alanları dışında yürütülen dönüşüm çalışmaları parsel ölçeğinden kent ölçeğine doğru genişletilememiştir. Bu anlamda dönüşümü daha büyük alanlarda uygulamaya geçmeye ihtiyacımız vardır.

Sizce Kentsel Dönüşüm süreci nasıl yürütülmelidir?

Şehirlerimizin en büyük eksikliği sosyal ve teknik altyapı alanlarıdır, kentsel dönüşüm yaşam alanlarımızın tüm ihtiyaçlarının karşılanması için fırsattır. 

Bugün, bizi Kentsel Dönüşüm sürecine getiren zeminin bir daha oluşmaması ve kentsel dönüşüm uygulamalarında yaptığımız müdahalelerin kentte geri dönülmez tahribatlara yol açmaması için çalışıyoruz. Bu sürecin, parçacıl müdahaleler yerine planlama disiplini çerçevesinde, bütüncül olarak yönetilmesine ihtiyaç vardır. Kentlerimizin gelişimine, imar planlarına göre getirdiğimiz arazi kullanım kararları ile yön veriyor, yaşam alanlarımızın ihtiyacı olan her türlü donatı (park, okul, yol, cami, hastane vb.) alanlarını yine bu planlar ile sağlıyoruz. Bu anlamda kentsel dönüşümü; kent ölçeğinde bütüncül olarak hazırlanacak imar planları üzerinden yönetmeliyiz. Mahalle ölçeğine indiğimizde ise bu süreci kentsel tasarım çalışmaları ile desteklemeliyiz. Böylece, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçları karşılanan, yaşam kalitesi arttırılan kentlerimiz, daha rekabetçi, yaşanabilir ve sürdürülebilir hale gelecektir.

Bütüncül yönetim anlayışı;

o kentin değişik noktalarında dönüşüm sonucu oluşan farklı değer artışlarının oluşturacağı fırsat eşitsizliklerinin önüne geçilmesini, 

o kentin farklı yerlerinde farklı değer artışlarının kamu eliyle yönetilmesini,

o dönüşümde finansal çıkması olan projelerin, değer artışları ile sübvanse edilmesini,

o Yoğunluk artışına gidilmeden donatı alanları da karşılanabilen projelerin üretilmesini sağlayacaktır.

Uygulama aşamasında ise; üreteceğimiz yapıların enerji verimliliğini ve atıkların geri dönüşümünü planlamalı ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını da unutmamalıyız. 

Ülkemiz enerji yoğun ülkeler arasında yer almaktadır. Nihai enerji tüketiminde ise ikamet ettiğimiz konutların payı neredeyse %30’dur. Bununla birlikte bu payın yaklaşık %80’ini ısıtma-soğutma-aydınlatma amaçlı tüketiyoruz. Bu sebeple burada sağlayacağımız tasarrufun ve yüksek verimin, milli servetimize katkısı büyük olmakla birlikte binaların karbon (CO2) salınım miktarları azami değerlere inmiş olacaktır.

Diğer taraftan, Ülkemiz, hidro, rüzgar, jeotermal, güneş ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynakları (YEK) bakımından oldukça zengindir. Günümüzde bu kaynakların önemi her geçen gün artmakta ancak yaşam alanlarımızda bu kaynakların kullanımından ilave maliyet hususları nedeniyle kaçınılmaktadır. Bugün projelerimizde YEK olarak kojenerasyon, mikrokojenerasyon, güneş enerji panelleri, yağmur suyu geri kazanımı, merkezi ve bölgesel ısıtma-soğutma sistemleri kullanılmaya başlanmıştır. Ancak daha ileri teknolojiye ihtiyaç duyan atıktan enerji geri kazanım uygulamalarının yaygınlaştırılmasına ihtiyaç vardır. 

Doğaya saygılı, çevreye duyarlı sürdürülebilir yerleşimler oluşturmak için; evsel ve yağmur sularını ayrı sistemde toplayan, evsel atık suyu arıtan, atık suyu (gri su) ve yağmur suyunu geri kazanım uygulamalarının hayata geçirilmesi gerekmektedir.

İnşaat sektörü kentsel dönüşümden nasıl etkileniyor? 

İnşaat ve özünde konut imalatı ile buna bağlı alt sektörler ekonominin en önemli unsurlarındandır. Türk Konut sektörü son on beş yıllık süreçte çok hızlı bir gelişim kaydetmiştir. İnşaat sektörünün makroekonomi açısından önemi çarpan etkisinden kaynaklanmaktadır. 250 sektörü harekete geçirerek gerek büyüme gerekse istihdam üzerine olumlu etkileri yadsınamayacak kadar büyüktür. 

Sektöre girdi sağlayan birçok faaliyet kolunu da dikkate aldığımızda, inşaat sektörünün GSMH içindeki payının %30 lar seviyesinde olduğunu söyleyebiliriz. 

Ülkemizin 20 milyona ulaşmış yapı stokunun yaklaşık 7 milyonunun riskli olduğu bilinmekte, diğer taraftan her yıl yaklaşık 600 bin konut ihtiyacı olduğunu da biliyoruz. Yaklaşık 7 milyon yapının dönüşümünü 15 yıllık gibi bir süreçte, imar programı gibi ele alarak dönüştüreceğiz dediğimiz zaman, bu süreç inşaat sektörümüzün istikrarlı büyümesi bakımından fırsattır.