Parlak Dönemi: 1970’lerde Akdeniz’in Gözdesi
1970’lerin başında Kıbrıs’ın Gazimağusa kentinde bulunan Maraş, adeta Orta Doğu’nun Las Vegas’ı olarak anılıyordu. Lüks oteller, restoranlar, eğlence merkezleri ve altın sarısı plajlarıyla ünlüydü. Sophia Loren, Brigitte Bardot, Elizabeth Taylor gibi yıldızlar, tatil için bu bölgeyi tercih ediyordu.
45 otel
60 apart otel
3000’e yakın işletme
24 sinema ve tiyatro
21 banka
4649 konut
Maraş, 1973’te Kıbrıs’ın toplam turizm gelirinin %53,7’sini tek başına sağlıyordu.
1974 Harekâtı Sonrası Kapatılma Süreci
15 Temmuz 1974'teki Yunan destekli darbe sonrası Türkiye, 20 Temmuz’da Kıbrıs Barış Harekâtı’nı başlattı. 13 Ağustos’ta Maraş Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolüne geçti. Rum halkı güneye göç etti, bölge askerî yasak bölge ilan edilerek tamamen sivil erişime kapatıldı.
1981’de birinci derece askerî yasak bölge ilan edilen Maraş, 1990 itibarıyla KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’nın sorumluluğuna verildi.
Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Kararlar
Maraş, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1984 tarihli 550 sayılı kararı ile gündeme geldi. Kararda, bölgeye sadece eski sakinlerin yerleşebileceği vurgulandı. 1992’de alınan 789 sayılı karar da bu hükmü yineledi ve Maraş’ın BM Barış Gücü’ne devredilmesi gerektiği belirtildi.
Annan Planı ve Referandum Süreci
2004’te sunulan Annan Planı çerçevesinde Maraş’ın Rum tarafına devredilmesi öngörülüyordu. Ancak Kıbrıslı Türkler planı kabul etmesine rağmen, Rum tarafının referandumda “hayır” demesiyle bu süreç başarısız oldu.
1974–2020 Arası: Zamanın Donduğu Şehir
Tam 46 yıl boyunca dikenli tellerle çevrili kalan Maraş, zamanla doğanın etkisiyle harabeye döndü. Binalar yıkıldı, sokaklar sessizliğe büründü. Bu süreçte Maraş, Kıbrıs sorununun çözümünde bir koz olarak masada kalmaya devam etti.
2019’dan Sonra Açılım Adımları
18 Haziran 2019’da KKTC Bakanlar Kurulu, Maraş’ın yeniden değerlendirilmesi için envanter çalışmaları yapılacağını duyurdu. Türkiye’den gelen uzmanlarla birlikte mülklerin kayda alınması kararlaştırıldı.
Sahil ve Demokrasi Caddesi Ziyarete Açıldı
8 Ekim 2020’de KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortak kararıyla Maraş’ın 1.5 km’lik sahil şeridi ve Demokrasi Caddesi halka açıldı. Ziyaretçiler için belirli rotalar oluşturuldu, bölgenin %3,5’i kontrollü olarak erişime açıldı.
Hukuki ve Mülkiyet Tartışmaları
Maraş’taki mülklerin büyük bölümü Kıbrıslı Rumlara ait olsa da, Türk tarafı bu arazilerin Osmanlı döneminden kalma vakıf malları olduğunu savunuyor. Bu nedenle bölge, karmaşık bir hukuki tartışmanın da merkezinde yer alıyor.
Altyapı Yenileme ve Turizm Hedefi
Bölgede yapılan değerlendirmelere göre Maraş’ın altyapı, çevre düzenleme ve restorasyon çalışmaları için yaklaşık 10 milyar dolarlık bir bütçe gerektiği ifade ediliyor. Hedef, Maraş’ı yeniden bir turizm merkezi haline getirmek.
Konumu ve Ziyaret Bilgileri
Kapalı Maraş, KKTC’nin Gazimağusa şehrinin güneyinde, Akdeniz kıyısında yer almaktadır. Lefkoşa’dan yaklaşık 60 dakikalık bir mesafede bulunan bölgeye özel izinle girilebilmektedir. Açılan alanlar gün içerisinde ziyarete açık olup, güvenlik görevlileri eşliğinde gezilebilmektedir.
Uluslararası Tepkiler ve Siyasi Etkiler
Bölgenin açılması sonrası Yunanistan ve ABD başta olmak üzere pek çok ülke, bu kararı kınayarak uluslararası hukuk açısından “hukuksuz” olarak değerlendirmiştir. Türkiye ve KKTC yönetimi ise açılımın, bölgenin insanlığa kazandırılması amacıyla yapıldığını ifade etmektedir.
tamamen açılması Konusu?
Bölgenin tamamen açılmasına yönelik hukuki süreçler işliyor. Ne zaman açılacağına ilişkin somut bir bilgi henüz net olarak bilinmiyor.
