Trump’ın İran Stratejisine İlişkin 5 Aşamalı Plan İddiası Gündemde
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri ve siyasi adımlarına ilişkin yeni bir plan iddiası kamuoyuna yansıdı. ABD merkezli The Washington Post’ta yer alan değerlendirmeye göre, Trump’ın İran ile bir anlaşmaya ihtiyaç duymadan beş aşamalı bir stratejiyle süreci tek taraflı olarak sonlandırabileceği öne sürüldü.
Ulusa Sesleniş Konuşmasında Sert Mesajlar Verildi
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba gecesi yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında İran’a yönelik açıklamalarda bulundu. Trump, İran’ın hayatta kalan liderleriyle önümüzdeki iki ila üç hafta içinde bir anlaşmaya varılamaması halinde ülkeyi “taş devrine geri döndüreceğini” ifade etti.
Bu açıklama, söz konusu plan iddialarıyla birlikte yeniden gündeme geldi.
Askeri Hedeflerin Tamamlanması İlk Adım Olarak Öne Çıkıyor
The Washington Post’ta yer alan değerlendirmeye göre planın ilk aşaması, sahadaki tüm askeri hedeflerin eksiksiz şekilde tamamlanmasını içeriyor. Bu kapsamda, İran’ın nükleer programını yeniden başlatmasını engellemek amacıyla bölünebilir nükleer materyalin ele geçirilmesi ya da imha edilmesi öngörülüyor.
Aynı çerçevede, ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper’ın Hürmüz Boğazı’nı zorla açmaya yönelik planının devreye alınabileceği ifade ediliyor. Boğaz güvenliğinin çok uluslu bir donanmaya devredilmesi ya da geçiş yapan gemilerden refakat ücreti alınması seçenekler arasında yer alıyor. İran’ın enerji ihracatında önemli bir konumda bulunan Hark Adası’nın ele geçirilmesi, ablukaya alınması ya da tamamen yok edilmesi de planın unsurları arasında sıralanıyor.
Liderlere Yönelik Hedefler Gündeme Gelebilir
Planın ikinci aşamasında, müzakere ihtimali nedeniyle daha önce hedef alınmayan İranlı liderlerin durumuna yer veriliyor. Değerlendirmede, bu kişilerin teslim şartlarını reddetmesi halinde hedef haline gelebileceği belirtiliyor. Ayrıca Trump’ın son bir ültimatom vererek İsrail’i kapsamlı bir liderlik saldırısı için yönlendirebileceği ifade ediliyor.
Ateşkes Olmadan Tek Taraflı Süreç Vurgusu
Üçüncü aşamada ise herhangi bir ateşkes ya da barış anlaşması yapılmadan tek taraflı bir adım atılması öngörülüyor. Haberde, sahadaki askeri hedefler tamamlandığında Trump’ın operasyonları askıya aldığını açıklayabileceği aktarılıyor. Bu yaklaşımın, klasik diplomatik süreçlerin dışında bir yöntem olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Belirlenen Şartların Dayatılması Planlanıyor
Dördüncü aşamada ABD’nin kendi belirlediği şartları İran’a tek taraflı olarak iletmesi öngörülüyor. Buna göre İran’ın nükleer ya da balistik füze programını yeniden canlandırmaya çalışması veya vekil güçlere destek vermesi durumunda ABD ve İsrail’in yeniden saldırı hakkını saklı tutacağı ifade ediliyor.
İç Dinamiklere Yönelik Baskı Unsurları
Planın beşinci aşaması ise İran’daki iç gelişmelere odaklanıyor. The Washington Post’a göre Trump yönetiminin, İran rejimine protestoculara yönelik şiddetin kabul edilmeyeceği mesajını vermeyi planladığı aktarılıyor. Rejimin sivillere ateş açması halinde sorumlu askeri ve siyasi liderlerin hedef alınabileceği belirtiliyor.
Haberde ayrıca bu yaklaşımın, İran yönetimi üzerinde sürekli bir baskı oluşturmayı amaçladığı ifade ediliyor. Bu durum “Damokles’in kılıcı” benzetmesiyle aktarılırken, askeri operasyonların ardından belirli aralıklarla hassas saldırıların gündeme gelebileceği belirtiliyor.
