Orta Asya'da Su Diplomasisi Kazanıyor: İki Komşu Ülke Amuderya İçin El Sıkıştı
Özbekistan ile Afganistan arasında uzun süredir gündemde olan Amuderya Nehri'nin yönetimi ve kullanımına ilişkin anlaşma nihayet imzalandı. Bölgenin su dengesini yakından ilgilendiren bu anlaşma, Orta Asya’da istikrarın sağlanması ve tarımsal kalkınmanın desteklenmesi adına önemli bir diplomatik adım olarak değerlendiriliyor.
Üst Düzey Temaslar Sonuç Verdi
Özbekistan Tarım Bakan Yardımcısı Cemşid Abduzuhurov başkanlığındaki heyetin Afganistan'a gerçekleştirdiği ziyarette, Afganistan Tarım, Su ve Enerji Bakanlığı yetkilileri ile Belh Valisi Hacı Muhammed Yusuf Vefa ile bir araya gelindi. Tarım ürünleri ticaretinden bitki karantinasına, su kaynaklarının ortak kullanımından bölgesel iş birliklerine kadar pek çok konu masaya yatırıldı.
Amuderya’nın Geleceği Ortak Akıl ile Belirlenecek
Görüşmeler neticesinde imzalanan anlaşma, Amuderya su havzasının sürdürülebilir, rasyonel ve adil bir şekilde kullanılması ilkesini esas alıyor. Özellikle iklim değişikliği ve artan su ihtiyacı karşısında, bu anlaşma Orta Asya'da örnek bir bölgesel iş birliği modeli olarak öne çıkıyor.
Kuştepe Kanalı Projesi Gündemdeki Yerini Koruyor
Afganistan’ın 2022 yılında başlattığı Kuştepe Kanalı Projesi, Amuderya Nehri’nden su taşımayı hedefliyor. 285 kilometrelik bu dev proje, tarım ve hayvancılığı canlandırmak amacıyla hayata geçirilmişti. Ancak Özbekistan tarafı, kanalın tamamlanması durumunda nehir suyunun üçte birinin Afganistan'a yönlendirileceğini ve bunun bölgesel su krizine neden olabileceğini belirterek kaygılarını daha önce dile getirmişti.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev de Eylül 2023’te yaptığı açıklamada, Kuştepe Kanalı’nın Orta Asya’daki su dengesini değiştireceği uyarısında bulunmuştu. Yeni anlaşma ile bu tür kaygıların diplomatik zeminde çözüme kavuşturulması hedefleniyor.
Bölgesel İstikrar ve Ekonomik Kalkınma İçin Güçlü Adım
İmzalanan su anlaşması, Orta Asya’da barış, sürdürülebilir kalkınma ve komşuluk ilişkilerinin güçlenmesi açısından son derece kritik bir adım olarak görülüyor. Afganistan'ın ekonomik toparlanmasına katkı sağlayacak bu girişim, aynı zamanda Özbekistan'ın da çevre ve su güvenliği hassasiyetlerini dikkate alarak çözüm odaklı bir yaklaşımı benimsediğini gösteriyor.
Türkiye’nin bölgesel barış ve refahı önceleyen dış politika vizyonuyla da örtüşen bu tür yapıcı anlaşmalar, bölgedeki istikrarın korunmasına hizmet etmektedir. Amuderya Nehri’ni kapsayan bu ortaklık, gelecekte Orta Asya’da daha kapsamlı ekonomik ve çevresel iş birliklerinin kapısını aralayabilir.
Bölgesel Uzlaşıyla Kaynakların Adil Paylaşımı Sağlanıyor!
Özbekistan ile Afganistan arasında imzalanan bu tarihi anlaşma, doğal kaynakların barışçıl yollarla yönetilebileceğini ve diyaloğun her zaman çözümün anahtarı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
