Evrenin Ortasında Dramatik Bir Savaş: 11 Milyar Yıl Önceki Kozmik Düello
Evrenin erken dönemlerinde, iki dev galaksi muazzam bir hızla birbirlerine yaklaşırken, içlerinden biri elinde ölümcül bir “silah” taşıyordu: kuasar. Nature dergisinde yayımlanan uluslararası bir araştırma, 11 milyar yıl önce meydana gelen bu “kozmik düelloyu” ortaya çıkardı. Gözlemler, galaksilerden birinin merkezindeki kuasarın karşısındaki galaksiyi yıldızsız bırakacak kadar güçlü radyasyon dalgaları yaydığını gösterdi.
Kuasar: Işık saçan kara delik
Kuasar, merkezinde süper kütleli bir kara delik barındıran son derece parlak ve enerjik bir galaksi çekirdeği. Kara deliğe doğru çekilen madde, büyük bir enerji açığa çıkararak kuasarı yüzlerce galaksiden daha parlak hale getiriyor. Bu olağanüstü enerji, karşısındaki galaksinin yıldız üretme potansiyelini neredeyse tamamen yok etti.
Avrupa Güney Gözlemevi’nin açıklamasına göre, kuasardan yayılan radyasyon karşı galaksinin içindeki yıldız oluşumunu tetikleyen gaz ve toz bulutlarını dağıttı. Geriye yalnızca küçük, yoğun parçalar kaldı ki bunlar da yeni yıldızlar için yeterli değil.
İki galaksi, tek bir düelloda birleşti
Araştırmacılar, Şili’deki Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizisi (ALMA) ve Avrupa Güney Gözlemevi’ne ait Çok Büyük Teleskop’un “X-shooter” cihazıyla bu olağanüstü çarpışmayı gözlemledi. Yalnızca tek bir galaksi zannedilen yapı, yüksek çözünürlüklü görüntüleme sayesinde aslında iki ayrı galaksiden oluşan bir sistem olarak tanımlandı.
Paris Astrofizik Enstitüsü’nden Pasquier Noterdaeme, “Kuasardan gelen ışığın analiz edilmesiyle, karşı galaksinin bu yoğun radyasyondan nasıl etkilendiğini net şekilde görebildik” açıklamasını yaptı.
11 milyar yıl öncesinden gelen bir görüntü
Bu dramatik galaksi çarpışması, evren yalnızca %18 yaşındayken, yani yaklaşık 11 milyar yıl önce meydana geldi. Işığın bize ulaşması bu kadar sürdüğü için bugün bu olayın “gecikmeli bir görüntüsünü” izleyebiliyoruz. Bilim insanları, gelecekte Avrupa Aşırı Büyük Teleskobu gibi daha gelişmiş gözlem araçlarıyla bu tür olayların daha fazla detayına ulaşmayı hedefliyor.
