Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2026 itibarıyla erken emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) olarak bilinen ve riskli meslek gruplarına sağlanan erken emeklilik hakkı, artık daha fazla çalışanı kapsayacak. Halk arasında “yıpranma payı” olarak bilinen bu uygulama sayesinde, belirli iş kollarında görev yapanlar için emeklilik yaşı düşerken, prim gün şartı ise daha avantajlı hâle geliyor. EYT sonrası emeklilik planı yapanlar için önemli bir fırsat sunan bu düzenleme, erken emeklilikten yararlanmak isteyen milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiriyor. SGK, 5 yıla kadar erken emeklilik sağlayan sistemin kapsamına yeni meslek gruplarını dahil etti.
Yıpranma payı nedir, kimleri kapsıyor?
Yıpranma payı ya da resmi adıyla "Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)", belirli iş kollarında çalışanların sigortalılık sürelerine ek gün kazandıran özel bir uygulama. Madencilikten basın sektörüne, radyoaktif ortamda çalışanlardan itfaiyecilere kadar pek çok meslek grubunu kapsıyor. Bu düzenleme sayesinde belirli meslek gruplarında çalışanlar, normalde çalıştıkları süreden daha fazla prim günü kazanırken, emeklilik yaşında da indirime gidiliyor.
Başlangıçta sadece madenciler, güvenlik güçleri ve bazı sağlık çalışanlarını kapsayan sistem, son yıllarda kapsamını giderek genişletiyor. 2026 yılı itibarıyla listeye yeni meslekler de dahil ediliyor.
Prim gününe ek süre, emeklilik yaşında indirim
Yıpranma payı kapsamında yer alan mesleklerde yıllık prim gün sayısına risk derecesine göre 60, 90 ya da 180 gün ilave ediliyor. Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı olan bir çalışan, bir yıl çalıştığında 360 yerine 450 gün prim kazanmış sayılıyor. Bu da emeklilik yaşının daha erken gelmesini sağlıyor.
Toplanan bu ek süreler, emeklilik yaş haddinden düşülerek çalışanların 5 yıla kadar erken emekli olmasına imkân tanıyor. Bazı ağır mesleklerde bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
2026 itibarıyla listeye HANGİ MESLEKLER DAHİL EDİLİYOR?
SGK’nın yaptığı yeni düzenlemeyle, yıpranma payı uygulamasına dahil edilen meslek gruplarına 2026’dan itibaren şu sektörler de eklenecek:
- Çimento fabrikası çalışanları
- Alüminyum üretimi yapan işçiler
- Cam sanayi sektöründe çalışanlar
- Dökümhane işçileri
Böylece bu sektörlerde çalışanlar da, yüksek risk ve zorluk içeren çalışma koşulları nedeniyle erken emeklilik hakkından yararlanabilecek.
Mevcut listede kimler var?
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) kapsamında erken emeklilik hakkı tanınan mevcut meslek grupları, toplum sağlığı ve güvenliği açısından kritik görevler üstlenen çalışanları kapsıyor.
Bu çerçevede, sağlık sektöründe görev yapan doktorlar, hemşireler, ebeler, hasta bakıcılar, röntgen teknisyenleri ve ambulans şoförleri her yıl için 60 gün yıpranma payı alabiliyor.
Basın kartına sahip gazeteciler ve medya çalışanları da bu haktan yararlanabiliyor.
Yer altında çalışan maden işçilerine ise her yıl için 180 gün ek hizmet süresi tanınıyor.
Askerler, polisler, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) personeli ve infaz koruma memurları da erken emeklilik hakkı bulunan güvenlik güçleri arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra, demir-çelik, cıva ve asit üretimi gibi zehirli ve ağır sanayi ortamlarında çalışan işçiler ile yangın söndürme görevini yürüten itfaiyeciler de yıpranma payı kapsamında değerlendiriliyor.
SGK’nın bu uygulamayı genişletme kararıyla birlikte, riskli iş kollarında çalışan daha fazla kişi erken emeklilik fırsatından yararlanabilecek.
İŞTE SGK'NIN ARADIĞI ŞARTLAR
Emeklilik planlamasında belirleyici iki unsur, yaş ve prim günü öne çıkıyor. Ancak bazı meslek gruplarında bu koşulları tamamlamak, sadece zaman değil sağlık açısından da büyük fedakârlık gerektiriyor. Özellikle ağır ve riskli işlerde çalışanlar için geliştirilen “Yıpranma Payı” uygulaması, bu noktada devreye giriyor. Devlet, çalışan sağlığını gözeten bu sistemle, belirli sektörlerde görev yapanlara erken emeklilik imkânı tanıyor.
Yıpranma Payı Hakkınız Var mı?
Yıpranma payından faydalanıp faydalanmadığınızı öğrenmek oldukça kolay. e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranına giderek hizmet bilgilerinizin detaylarını inceleyebilirsiniz. Eğer dökümünüzde prim günlerinizin yanında “FHSZ” ibaresi ya da 2A, 3A gibi özel kodlar yer alıyorsa, bu hak sizin için tanımlanmış demek oluyor.
