Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor’un hazırladığı ve Türkiye-AB ilişkilerinin tüm yönleriyle ele alındığı 27 sayfalık Türkiye Raporu’nu 6 Mayıs 2025’te Strasbourg’da tartışmaya açtı. 7 Mayıs’ta yapılacak oylama öncesinde rapor, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile olan ilişkileri, üyelik süreci, vize uygulamaları ve siyasi reform beklentileri gibi konuları gündeme taşıdı.
Vize Serbestisi İçin 6 Kriter Daha Kaldı
Raporda, Türk vatandaşlarının Avrupa Birliği ülkelerine yönelik vize başvurularında yaşadığı sıkıntılara dikkat çekilirken, Türkiye’nin Schengen vizesi sürecinde kalan altı kriteri tamamlaması halinde vize serbestisi müzakerelerinin yeniden başlayabileceği belirtildi. Avrupa Parlamentosu, vize konusunda karşılaşılan engellerin giderilmesi için hem Türkiye’ye hem de AB üyelerine “yoğun çaba” çağrısı yaptı.
AP: "Türk Vatandaşlarının Mağduriyetinden Üzgünüz"
Schengen başvurularındaki artış ve vize sistemine yönelik kötüye kullanım endişesiyle oluşan tıkanıklıkların Türk halkını mağdur ettiği ifade edilen raporda, Avrupa Parlamentosu'nun bu durumdan "derin üzüntü duyduğu" belirtildi. Rapor, başta iş seyahati ve Erasmus gibi öğrenci değişim programları olmak üzere, bazı kategorilerde vize süreçlerinin kolaylaştırılması gerektiğini vurguluyor.
Üye Ülkelere Çağrı: Kaynaklar Arttırılsın
Avrupa Parlamentosu, AB ülkelerine yönelik çağrısında, Schengen vizesi başvurularının yoğunluğu karşısında konsolosluk kapasitelerinin artırılmasını ve daha fazla insan kaynağı tahsis edilmesini talep etti. Rapor, özellikle Türkiye’den gelen iş insanları ve öğrenciler için vize işlemlerinin kolaylaştırılmasına dönük adımların desteklendiğini vurguladı.
vize Serbestisi İçin Türkiye’den Beklenen Adımlar
Türkiye’nin 72 kriterden henüz tamamlamadığı altı kriteri şöyle sıralandı:
Terörle mücadele yasasında düzenleme yapılması
Europol ile operasyonel iş birliği anlaşması imzalanması
GRECO’nun yolsuzlukla mücadele önerilerinin hayata geçirilmesi
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin AB normlarına uygun hale getirilmesi
Tüm AB ülkeleriyle ceza adaleti iş birliğinin sağlanması
Geri Kabul Anlaşması’nın tüm hükümleriyle uygulanması
AP, bu altı maddenin tamamlanması durumunda, vize serbestisi sürecinin hızla başlayabileceğini vurguladı.
Vize Başvurularında Ret Oranı Artışta
2023 yılı verilerine göre, Türkiye’den Schengen vizesi için yapılan 1 milyonun üzerindeki başvurunun %16,1’i reddedildi. Bir yıl önceki oran %15,7 idi. Ayrıca, Schengen vizesiyle AB’ye giriş yaptıktan sonra 103 bin Türk vatandaşının iltica başvurusunda bulunduğu, buna ek olarak çok sayıda kişinin Schengen bölgesini terk etmediği belirtildi.
Türkiye'nin Stratejik Önemi Vurgulandı
Raporda yalnızca vize konusuna değil, Türkiye'nin AB ile olan genel ilişkilerine de yer verildi. Demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularında bazı eleştiriler dile getirilirken, Türkiye’nin artan stratejik ve jeopolitik önemi de açık şekilde vurgulandı. AP, üyelik sürecinde kolay yol bulunmadığını ancak daha yakın ve karşılıklı fayda sağlayan bir iş birliği çerçevesi kurulması gerektiğini ifade etti.
AB-Türkiye İlişkilerinde Yeni Döneme Girilebilir
Sonuç olarak Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin yeniden canlandırılması, vize işlemlerinin kolaylaştırılması ve üyelik sürecinin gerçekçi temeller üzerinde ilerlemesi gerektiğini belirtti. Türkiye’den ise özellikle temel demokratik kriterler ve kalan teknik koşullar konusunda somut adımlar atılması bekleniyor.
