Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gıda israfıyla mücadelede küresel bir eylem çağrısı yapıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen zirvede, Mavi Bölge’deki Sıfır Atık Müzesi bünyesinde bulunan Sıfır Atık Forumu Sahnesi'nde "One Billion Challenge" (1 Milyar Öğün Çağrısı) girişiminin resmi lansmanı gerçekleştirildi. Emine Erdoğan’ın himayesinde uluslararası bir harekete dönüşen sıfır atık vizyonu doğrultusunda, dünya genelinde gıda kaybının önlenmesi için ortak taahhüt süreci başlatıldı.
Açılış konuşmasını yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, dünyada her gün bir milyardan fazla öğünün çöpe gittiğini, buna karşılık yüz milyonlarca insanın açlıkla mücadele ettiğini belirtti. Her lokmanın ardında yoğun su, toprak, enerji ve insan emeği bulunduğunu hatırlatan Ağırbaş; israf edilen her ürünle birlikte gezegenin sınırlı doğal kaynaklarının da tüketildiğine dikkat çekti.
Gıda israfı küresel emisyonların yüzde 10'unu oluşturuyor
Gıda kaybı ve israfının doğrudan iklim değişikliğini tetikleyen temel faktörler arasında yer aldığını belirten Samed Ağırbaş, bu döngünün küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'una yol açtığını ifade etti. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) Gıda İsrafı Endeksi Raporu verilerine göre, dünya genelinde her yıl 1 milyar tondan fazla gıda çöpe atılırken, bu kaybın yarattığı ekonomik maliyet küresel düzeyde yıllık 1 trilyon doları aşıyor. Ağırbaş, kaynakların korunması, karbon salımının düşürülmesi ve ekonomik tasarruf sağlanması adına 2030 yılına kadar israfı yarı yarıya azaltmayı hedeflediklerini kaydetti.
Kültürel değerlerin ve ekmeğe duyulan saygının israfı engellemede evrensel bir ilham kaynağı sunduğunu dile getiren Ağırbaş; çiftçilerin depolama koşullarını iyileştirmesi, işletmelerin tedarik zincirindeki kaçakları önlemesi, yerel yönetimlerin ihtiyaç fazlası gıdaları yönlendirmesi ve hanelerde porsiyon planlaması yapılması gerektiğini belirtti.
Dört aşamalı taahhüt mekanizmasıyla küresel takip
Sıfır Atık Vakfı desteğiyle duyurulan One Billion Challenge, yerel ölçekteki alışkanlıkları uluslararası bir takip sistemine bağlamayı amaçlıyor. Bireyler, şehirler, sivil toplum kuruluşları, eğitim kurumları ve iş dünyası; resmi taahhütte bulunma, tüketim aşamalarını ölçme, somut aksiyon alma ve elde edilen sonuçları şeffaf biçimde paylaşma ilkeleri doğrultusunda girişime davet ediliyor. Kampanya kapsamında gıdanın kaynağında korunması, bağış ve kurtarma sistemlerinin dijital altyapılarla güçlendirilmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
