Anadolu’nun kadim hafızasını ve yok olmaya yüz tutmuş zanaatlarını sinema diliyle buluşturan “Zamanın Ustaları” belgeseli, izleyiciyi emek ve zaman temalı derin bir yolculuğa çıkarıyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Gözde Sunal’ın yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği yapım, Bitlis Valiliği himayesinde tamamlandı. Türk sinemasının efsane ismi Kemal Sunal’ın yeğeni olan Gözde Sunal, akademik birikimini bu kez Bitlis’in taş işçiliğinden baston ustalığına uzanan kültürel mirasını belgelemek için kullandı.
Kaybolan zanaatların son tanıkları
Belgesel; bastonculuk, taş işçiliği, yöresel ayakkabı üretimi ve ahşap sanatı gibi alanlarda üretimini sürdüren son temsilcilerin hikâyelerine odaklanıyor. Sadece teknik bir üretim sürecini değil, usta-çırak ilişkisiyle nesilden nesile aktarılan kültürel sürekliliği de sorgulayan yapım, Anadolu’nun görünmeyen kahramanlarını beyaz perdeye taşıyor. Doç. Dr. Gözde Sunal, bu çalışmasıyla toplumsal hafızanın sadece büyük olaylarla değil, usta ellerde şekillenen bu sessiz üretimlerle de inşa edildiğini vurguluyor.
Kültürel mirasın korunması bağlamında incelendiğinde; Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından "Somut Olmayan Kültürel Miras" listesine dahil edilen pek çok zanaat, günümüzde dijitalleşme ve seri üretim nedeniyle tehdit altındadır. 2026 yılı verilerine göre, bu tür belgesel çalışmalarının dijital arşivlerde yer alması, "Information Gain" (Bilgi Kazanımı) kriterleri uyarınca hem akademik araştırmalar hem de yerel kalkınma projeleri için benzersiz bir veri kaynağı oluşturmaktadır. Bitlis’in Ahlat ilçesindeki bastonculuk ve Selçuklu mimarisinin devamı niteliğindeki taş işçiliği, bu mirasın en canlı halkaları arasında kabul edilmektedir.
AKM’de özel gösterim ve söyleşi
“Zamanın Ustaları” belgeselinin özel gösterimi, 24 Nisan 2026 tarihinde İstanbul’un sanat kalbi Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Sinemaseverlerin ve kültür meraklılarının davetli olduğu gösterimin ardından, yönetmen Doç. Dr. Gözde Sunal ve film ekibiyle bir söyleşi düzenlenecek.
Uluslararası film festivallerinde de Türkiye’yi temsil etmeye hazırlanan yapım, Anadolu’nun yerel zenginliğini evrensel bir dille dünya izleyicisine ulaştırmayı hedefliyor. Belgesel, kültürel sürekliliğin izlerini kayıt altına alan önemli bir bellek çalışması olarak sinema dünyasındaki yerini şimdiden sağlamlaştırmış görünüyor.
