Afganistan, son yıllarda askeri kapasitesi ve küresel sıralamadaki yeriyle yeniden gündemde. 2021 sonrası dönemde değişen dengeler, ülkenin envanter yapısını ve sahadaki etkinliğini doğrudan etkiledi. Özellikle ABD ordusundan kalan askeri ekipmanlar ve mevcut savaşçı gücü, “Afganistan'ın askeri gücü nedir, Afganistan ordusu dünyada kaçıncı sırada?” sorularını daha sık gündeme taşıdı. 2025 MPR Askeri Güç Sıralaması ise tabloya farklı bir perspektif sunuyor.
Afganistan'ın Askeri Gücü Nedir ve Mevcut Askeri Kapasite Nasıl Şekilleniyor?
Afganistan'ın askeri gücü, klasik anlamda yüksek teknolojiye dayalı konvansiyonel bir ordu modelinden ziyade, asimetrik savaş kabiliyeti ve arazi avantajı üzerinden değerlendiriliyor. 2021 yılında ABD güçlerinin çekilmesinin ardından ülkede yaklaşık 80 bin zırhlı araç ve hafif silahın kaldığı biliniyor. Bu durum, kara unsurları bakımından sayısal bir artış anlamına geliyor.
Bugün Afganistan’daki askeri yapı yaklaşık 150 bin kişilik savaşçı gücüne dayanıyor. Bu kadro, düzenli ordu doktrininden çok gerilla savaşı tecrübesine sahip unsurlardan oluşuyor. Hafif silah yoğunluğu ve zırhlı araç varlığı, özellikle iç güvenlik ve sınır kontrolü açısından belirli bir avantaj sağlıyor.
Ancak hava kuvvetleri kapasitesi aynı ölçüde güçlü değil. Sınırlı sayıdaki helikopter, bölgesel hava üstünlüğü bulunan ülkeler karşısında denge kurmakta zorlanıyor. Bu nedenle Afganistan’ın askeri kapasitesi değerlendirilirken sadece envanter sayısına değil, operasyonel esneklik ve savaş tecrübesine de bakılması gerekiyor.
Afganistan Ordusu Dünyada Kaçıncı Sırada, 2025 MPR Askeri Güç Sıralaması Ne Gösteriyor?
“Afganistan ordusu dünyada kaçıncı sırada?” sorusu, 2025 MPR Askeri Güç Sıralaması verileriyle daha net yanıt buluyor. Buna göre Afganistan, dünya genelinde 55. sırada yer alıyor.
MPR sıralaması; askeri personel sayısı, kara-hava-deniz unsurları, lojistik kapasite ve sürdürülebilir operasyon gücü gibi kriterleri esas alıyor. Endeks, tarihsel direniş başarısından çok teknolojik donanım, hava gücü ve modern savaş kabiliyetini ölçüyor.
Bu noktada dikkat çeken unsur, Afganistan’ın tarihsel askeri direniş mirası ile mevcut konvansiyonel kapasitesi arasındaki fark. İki yüzyılı aşan savaş tecrübesi, uluslararası askeri güç sıralamasında doğrudan üst basamaklara yansımıyor. Çünkü modern endeksler, askeri teknolojiyi ve stratejik projeksiyon kapasitesini öncelikli kriter kabul ediyor.
Afganistan'ın Askeri Gücü Neden “İmparatorlukların Mezarlığı” İfadesiyle Anılıyor?
Afganistan, tarih boyunca büyük güçlerin kesin hâkimiyet kurmakta zorlandığı bir coğrafya oldu. Bu durum, ülkenin askeri kimliğini sadece envanterle değil, direniş geleneğiyle de tanımlanır hale getirdi.
yüzyılda gerçekleşen Birinci İngiliz-Afgan Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun Kabil’den çekilirken ağır kayıplar vermesi, Afgan direnişinin sembol anlarından biri olarak kayda geçti. İkinci İngiliz-Afgan Savaşı sonrasında İngiltere belirli siyasi kazanımlar elde etse de sahadaki kontrolünü kalıcı kılamadı. 1919’daki Üçüncü İngiliz-Afgan Savaşı ise ülkenin tam bağımsızlığının tanınmasıyla sonuçlandı.
1979–1989 arasındaki Sovyet-Afgan Savaşı, yüksek ateş gücüne sahip Sovyetler Birliği’nin uzun soluklu bir yıpratma sürecine girmesine yol açtı. On yıl süren çatışmaların ardından Sovyet ordusu geri çekildi.
2001–2021 döneminde ise ABD öncülüğündeki NATO güçleri Afganistan’da uzun süreli bir askeri varlık gösterdi. Ancak sürdürülebilirlik sorunları ve devam eden isyan hareketleri sonucunda ABD güçleri ülkeden ayrıldı. Böylece Afganistan, son iki yüzyılda üç büyük küresel gücün sahadan çekildiği bir coğrafya olarak anılmaya devam etti.
Afganistan'ın Askeri Gücü ile Küresel Sıralamadaki Yeri Arasındaki Fark
Afganistan’ın askeri gücü, modern savaş teknolojisi açısından sınırlı görünse de saha deneyimi ve coğrafi avantaj bakımından dikkat çekici bir profile sahip. Dağlık arazi yapısı, dar geçitler ve ulaşılması güç kırsal alanlar, savunma konseptinin doğal bir parçası haline gelmiş durumda.
2025 MPR Askeri Güç Sıralaması’nda 55. sırada yer alan Afganistan, teknolojik kapasite açısından üst sıralardaki ülkelerle kıyaslandığında geride kalsa da düzensiz harp kabiliyeti ve uzun süreli direniş stratejileriyle farklı bir konumda değerlendiriliyor.
Bu nedenle “Afganistan'ın askeri gücü nedir, Afganistan ordusu dünyada kaçıncı sırada?” sorularına verilecek yanıt, sadece sayısal verilerle değil; tarihsel deneyim, arazi yapısı ve savaş doktriniyle birlikte ele alındığında daha anlamlı hale geliyor.
