Kim Milyoner Olmak İster’de sorulan 300 bin TL’lik soru, Türkçenin mecazlı ve kinayeli anlatım gücünü yeniden gündeme taşıdı. Günlük hayatta sıkça kullanılan ancak anlamı üzerinde durulmadığında karıştırılabilen deyimler arasından gelen bu soru, yarışmacılardan hem dil bilgisi hem de kültürel birikim istedi. “Bir yolunu bulup bir kimseyi düzenle işinden uzaklaştırmak” ifadesi, izleyiciler arasında da merak uyandırdı.
“Bir yolunu bulup bir kimseyi düzenle işinden uzaklaştırmak” ne anlama gelir?
Bu ifade, bir kişinin bulunduğu görevden ya da konumdan hileyle, plan yaparak veya gizli bir düzen kurarak uzaklaştırılmasını anlatır. Açık bir çatışmadan ziyade, arkadan iş çevirme ya da tuzak kurma anlamı taşır.
Bu anlama gelen deyim hangisidir?
Kim Milyoner Olmak İster’de sorulan sorunun doğru cevabı “ayağının altına karpuz kabuğu koymak” deyimidir. Bu deyim, bir kişinin bulunduğu konumda kayıp düşmesini sağlamak, yani onu görevinden uzaklaştırmak için bilinçli bir plan kurmak anlamında kullanılır.
“Ayağının altına karpuz kabuğu koymak” deyimi neyi anlatır?
Deyim, karpuz kabuğunun kaygan yapısından yola çıkarak oluşturulmuştur. Birinin ayağının altına karpuz kabuğu koymak, onun fark etmeden kaymasına ve düşmesine neden olmak demektir. Mecazi anlamda ise, bir kişiyi sinsice zor duruma sokmak, itibarını zedelemek veya işinden etmek için düzen kurmayı ifade eder.
Deyimin günlük hayattaki kullanımı
Bu deyim, özellikle iş hayatı ve sosyal ilişkilerde yaşanan entrikaları anlatmak için kullanılır. “Onun ayağının altına karpuz kabuğu koydular” ifadesi, kişinin açık bir hatası olmadan, başkalarının kurduğu oyunla görevden uzaklaştırıldığını ima eder.
Neden diğer seçenekler doğru değil?
Soruda benzer çağrışımlar yapabilecek muz, limon veya soğan kabuğu gibi seçenekler bulunsa da Türkçede kalıplaşmış ve deyimleşmiş kullanım yalnızca karpuz kabuğu üzerinden oluşmuştur. Bu nedenle doğru ve yerleşik ifade “ayağının altına karpuz kabuğu koymak”tır.
Kim Milyoner Olmak İster’de sorunun önemi
300 bin TL’lik bu soru, yarışmanın dil ve kültür ağırlıklı sorularından biri olarak öne çıktı. Türkçede deyimlerin birebir doğru kullanımının ne kadar önemli olduğunu gösteren soru, izleyicilere de bildiklerini sandıkları ifadeleri yeniden düşündürdü.
Sorunun doğru cevabı
“Bir yolunu bulup bir kimseyi düzenle işinden uzaklaştırmak” anlamına gelen deyimin doğru kullanımı ayağının altına karpuz kabuğu koymak olarak açıklandı.