Türk Dil Kurumu’nun yazım kurallarına göre doğru kullanım “başkan vekili” şeklindedir. Yani kelimeler ayrı yazılır. Bu ifade, bir görev ve unvan bildirdiği için Türkçede tamlama yapısı içinde değerlendirilir ve bitişik yazılmaz.
“Başkan” kelimesi bir makamı, “vekili” ise o makamı temsil eden kişiyi ifade eder. İki ayrı kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan bu yapı, birleşik kelime kuralına girmez. Bu nedenle “başkanvekili” şeklindeki yazım yanlıştır.
Doğru ve yanlış kullanımlar şu şekilde özetlenebilir:
Doğru: başkan vekili
Yanlış: başkanvekili
TDK’ya göre başkan vekili ayrı mı yazılır sorusunun yanıtı nettir: Ayrı yazılır.
Başkan Vekili Ayrı mı Yazılır? Neden Bitişik Yazılmaz?
Dil bilgisi kuralları açısından bakıldığında, “başkan vekili” bir isim tamlamasıdır. Türkçede görev, makam ve unvan bildiren birçok ifade benzer şekilde ayrı yazılır. Örneğin; “müdür yardımcısı”, “genel sekreter yardımcısı”, “vali yardımcısı” gibi unvanlar da ayrı yazım kuralına tabidir.
Birleşik kelimeler genellikle anlam kaymasına uğrayan veya kalıplaşmış ifadelerde ortaya çıkar. Ancak başkan vekili ifadesinde böyle bir durum söz konusu değildir. Kelimeler kendi anlamlarını korur ve birlikte yeni, farklı bir anlam üretmez. Bu nedenle bitişik yazım dil kurallarına aykırıdır.
Özellikle internet ortamında ya da sosyal medya paylaşımlarında “başkanvekili” şeklinde kullanımlara rastlansa da bu yazım biçimi Türkçe yazım kurallarına uygun değildir.
Resmi Yazışmalarda Başkan Vekili Büyük Harfle mi Yazılır?
Resmi yazışmalarda unvanların yazımı da en az doğru yazım kadar önem taşır. “Başkan vekili” ifadesi cümle içinde genel bir görev tanımı olarak kullanıldığında küçük harfle yazılır. Ancak belirli bir kişiye ait resmi unvan olarak kullanıldığında her iki kelime de büyük harfle başlar.
Örneğin:
Belediye başkan vekili toplantıya katıldı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ahmet Yılmaz konuşma yaptı.
İkinci örnekte olduğu gibi, unvan bir kişinin adıyla birlikte ve resmi bir sıfat olarak kullanıldığında büyük harfle yazılır. Bu durum, resmi yazışmalarda başkan vekili büyük harfle mi yazılır sorusunun yanıtını açıkça ortaya koyar.
Kurum içi yazışmalarda, protokol listelerinde ve resmi belgelerde unvanın baş harfleri büyük yazılarak saygı ve resmiyet vurgusu yapılır.
Başkan Vekili Unvanının Şirket ve Siyasette Kullanımı
“Başkan vekili” unvanı hem kamu kurumlarında hem de özel sektörde yaygın olarak kullanılır. Belediyelerde, derneklerde, spor kulüplerinde ve şirket yönetim kurullarında başkanın yokluğunda görev yapan kişiye bu unvan verilir.
Siyasi partilerde de parti başkan vekili ifadesi sıkça kullanılır. Burada da yazım kuralı değişmez. Genel kullanımda “parti başkan vekili” ayrı yazılır. Ancak resmi bir metinde belirli bir kişiyi işaret ediyorsa “Parti Başkan Vekili” şeklinde büyük harf tercih edilir.
Şirketlerde ise yönetim kurulu başkan vekili unvanı öne çıkar. Örneğin:
Yönetim kurulu başkan vekili toplantıyı yönetti.
ABC Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili görev değişikliğini açıkladı.
Görüldüğü üzere bağlam değişse de başkan vekili nasıl yazılır sorusunun cevabı sabittir: Ayrı yazılır, resmi unvan olarak kullanıldığında büyük harfle başlar.
