Gördes Barajı, Manisa’da Gördes Çayı üzerinde inşa edildi. Proje kapsamında yılda yaklaşık 59 milyon metreküp suyun İzmir’e içme suyu olarak verilmesi, ayrıca Akhisar-Gördes ovalarında toplam 14 bin 890 hektar tarım arazisinin sulanması hedeflendi. Ancak baraj, su tutmaya başladığı 2009 yılından bu yana istenen doluluk seviyesine ulaşamadı.
Uzmanlara göre bu durumun arkasında hem jeolojik hem teknik hem de iklimsel nedenler bulunuyor. Özellikle barajın inşa edildiği bölgedeki kayaç yapısının su geçirgenliğinin yüksek olması, ciddi sızıntılara yol açtı. Yapılan ölçümlerde, saniyede yaklaşık 2 bin litreye varan su kaybı tespit edildiği ifade edildi.
Bu nedenle Gördes Barajı, halk arasında ve yerel yönetim düzeyinde zaman zaman “dibi delik baraj” olarak anılmaya başladı.
Gördes Barajı’nda sızıntı sorunu mu var?
Barajın sağ sahil kesiminde yoğunlaşan su geçişleri, en büyük teknik sorun olarak öne çıkıyor. Jeolojik yapının uygun olmaması nedeniyle suyun yer altına sızdığı ve rezervuarın doluluk oranının bu nedenle istenen seviyeye ulaşamadığı belirtiliyor.
Devlet Su İşleri (DSİ), sızıntıları azaltmak amacıyla çeşitli teknik müdahalelerde bulundu. Bu kapsamda “geomembran” adı verilen özel kaplama sistemleri kullanıldı ve beton enjeksiyon çalışmaları yapıldı. Amaç, zemindeki boşlukları doldurarak su kaçışını en aza indirmekti.
Ancak yapılan iyileştirme çalışmalarına rağmen barajın tam kapasiteyle su tutamadığı ve kayıpların tamamen ortadan kaldırılamadığı değerlendiriliyor.
İklim değişikliği ve kuraklık etkili mi?
Gördes Barajı’nın dolmamasında yalnızca teknik hataların değil, iklimsel faktörlerin de etkili olduğu belirtiliyor. Son yıllarda Ege Bölgesi’nde yaşanan kuraklık, yağış rejimindeki düzensizlik ve yer altı su seviyelerindeki düşüş, barajın beslenmesini doğrudan etkiliyor.
Yağış miktarındaki azalma ve buharlaşma oranındaki artış, özellikle yaz aylarında su seviyesinin hızla gerilemesine neden oluyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığını ve mevcut altyapı sorunlarıyla birleştiğinde barajın doluluk oranını daha da olumsuz etkilediğini vurguluyor.
Gördes Barajı İzmir’e içme suyu sağlamaya devam ediyor mu?
Gördes Barajı, İzmir’e içme suyu sağlamak amacıyla inşa edildi ve halen bu işlevini sürdürüyor. Ancak barajdaki su seviyesi zaman zaman “ölü hacim” olarak adlandırılan kritik seviyeye kadar düşüyor.
Ölü hacim, teknik olarak suyun cazibeyle alınamadığı ve kullanımının sınırlı hale geldiği seviyeyi ifade ediyor. Su seviyesi bu sınırın altına indiğinde, özellikle tarımsal sulama için su verilmesi imkansız hale geliyor.
Bu durum, yalnızca içme suyu değil, tarımsal üretim açısından da risk oluşturuyor.
Tarım arazileri ve Marmara Gölü nasıl etkileniyor?
Gördes Barajı’nın planlanan bir diğer önemli amacı, Akhisar-Gördes ovalarındaki geniş tarım arazilerini sulamak ve kuruyan Marmara Gölü’nü beslemekti. Ancak doluluk oranının düşük seyretmesi, bu hedeflerin tam anlamıyla hayata geçirilememesine yol açtı.
14 bin 890 hektarlık tarım alanının sulanması planlanırken, su seviyesinin kritik eşiklerin altında kalması nedeniyle sulama faaliyetleri sınırlı kaldı. Bu durum, bölgedeki çiftçileri doğrudan etkiliyor.
Ayrıca Marmara Gölü’nün yeniden canlandırılması için de baraj suyu önemli bir kaynak olarak görülüyordu. Ancak mevcut su seviyesi, gölü besleyecek düzenli bir aktarım için yeterli düzeyde bulunmuyor.
