Türkiye’den hacca gitmeye hak kazanan binlerce adayın gözü, salgın nedeniyle alınan yeni kararlara çevrildi. Suudi Arabistan’ın bu yıl da ülke dışından hacı adayı kabul etmeyeceğini duyurmasının ardından, “Hac hakkı başkasına devredilebilir mi?” sorusu yeniden gündeme geldi. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu’nun aldığı kararlar, hem ücret iadesi hem de hakların bir sonraki yıla aktarılması konusunda önemli düzenlemeler içeriyor.
Hac hakkı başkasına devredilebilir mi, Diyanet İşleri Başkanlığı hangi kararı aldı?
Salgın tedbirleri kapsamında Suudi Arabistan’ın yurt dışından hacı kabul etmeme kararı, Türkiye’de hac kurasında ismi çıkan adayları doğrudan etkiledi. Bu gelişme üzerine Diyanet İşleri Başkanlığı koordinasyonunda toplanan Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu, sürece ilişkin yeni yol haritasını belirledi.
En çok merak edilen başlık ise hac hakkının başka bir kişiye devredilip devredilemeyeceği oldu. Alınan kararlar doğrultusunda, hac kurasında hak kazanan adayların bu haklarını başka bir kişiye devretmesine yönelik bir uygulama bulunmuyor. Hak sahipliği kişiye özel olarak korunuyor.
Ancak adaylara, yatırdıkları ücret üzerinden farklı seçenekler sunuluyor. Buna göre, ücretini geri almayan ve sistemde bırakmayı tercih edenlerin hakları bir sonraki yıla aktarılabiliyor. Böylece hac hakkı tamamen iptal edilmiyor; belirli şartlar çerçevesinde ileri tarihe taşınıyor.
Türkiye’den hacca gitmeye hak kazananların ücreti iade edilir mi?
Hac organizasyonuna katılmaya hak kazanan vatandaşlar için en önemli konulardan biri de ödenen ücretlerin akıbeti oldu. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamasına göre, hacca gitmekten vazgeçen adayların yatırdıkları ücretlerin tamamı iade edilecek.
Bu kapsamda, kesin kayıt yaptırmış ancak salgın ya da kişisel sebeplerle gitmek istemeyenlerin ödemeleri geri alınabilecek. İade talebinde bulunan adaylar, ilerleyen yıllarda yeniden kuraya dahil edilecek.
Ücret iadesi talep etmeyen ve sistemde kalmayı tercih edenler için ise farklı bir uygulama söz konusu. Bu kişiler, mevcut haklarını belirlenen şartlarla sonraki yıla taşıyabiliyor. Böylece hem maddi kayıp yaşanmıyor hem de hac sırası korunmuş oluyor.
Hac hakları bir sonraki yıla nasıl aktarılacak, 1000 riyal blokesi şart mı?
Kurul kararında dikkat çeken bir diğer başlık ise daha önce hac ücretlerinden mahsup edilmek üzere hesaplarda bırakılan 1000 riyallik tutar oldu. Açıklamaya göre, bu tutarın blokesinin devam etmesi şartıyla haklar bir sonraki yıla devredilecek.
Özellikle 2020 yılında hak kazandığı halde salgın nedeniyle gidemeyen ve hakları 2021’e aktarılan adaylara yeni bir hak daha tanındı. Böylece mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedeflendi.
1000 riyali sistemde tutan adayların hac hakları, belirlenen takvim çerçevesinde ileriki yıl için geçerli olacak. Blokenin kaldırılması ya da ücretin tamamen iade edilmesi halinde ise hak devri söz konusu olmayacak ve aday yeniden kura sürecine dahil edilecek.
Bu uygulama, hem organizasyon planlamasının sağlıklı yürütülmesi hem de hak sahiplerinin sıralamasının korunması açısından önem taşıyor.
Suudi Arabistan’ın hac kararı Türkiye’den hacca gitmeye hak kazananları nasıl etkiledi?
Suudi Arabistan’ın salgın gerekçesiyle ülke dışından hacı adayı kabul etmeme kararı, yalnızca Türkiye’yi değil birçok ülkeyi etkiledi. Türkiye’den hacca gitmeye hak kazanan binlerce kişi için süreç belirsizliğe sürüklenmişti.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın aldığı kararlar, bu belirsizliği büyük ölçüde giderdi. Hakların korunması, ücret iadesi seçeneği ve bir sonraki yıla aktarım imkanı sayesinde adaylara alternatif sunuldu.
Buna rağmen hac hakkının başka bir kişiye devredilememesi, aile içinde ya da yakın çevrede hak transferi beklentisi olan bazı adaylar açısından net bir çerçeve çizmiş oldu. Hac ibadeti için hak sahipliği, kura sistemi ve kişisel kayıt esasına dayalı olarak devam ediyor.
Önümüzdeki süreçte Suudi Arabistan’ın alacağı yeni kararlar ve uluslararası sağlık koşulları, hac organizasyonlarının seyrini belirleyecek. Ancak mevcut tabloda, Türkiye’den hacca gitmeye hak kazananların ücret iadesi alabileceği, 1000 riyal blokesiyle haklarını bir sonraki yıla aktarabileceği, fakat hac hakkını başkasına devredemeyeceği netleşmiş durumda.
