Evlilik hazırlıkları sürecinde çiftlerden istenen sağlık raporları arasında kan grubu testi de yer alıyor. Bu test, özellikle evlilikte kan uyuşmazlığı olup olmadığının belirlenmesi açısından büyük önem taşıyor. Kan uyuşmazlığı kavramı, evlenmeye engel bir durum olarak algılansa da tıbbi açıdan durum sanıldığı kadar karmaşık değil. Peki hangi kan grupları arasında kan uyuşmazlığı olur, aynı kan grubunda kan uyuşmazlığı meydana gelir mi ve bu durum evliliğe engel midir? Merak edilen tüm detaylar haberimizde.
Evlilikte Kan Uyuşmazlığı Nedir?
Evlilikte kan uyuşmazlığı, anne ve baba adaylarının Rh faktörlerinin farklı olması durumunda ortaya çıkan tıbbi bir durumdur. Kan grupları A, B, AB ve 0 olarak sınıflandırılsa da kan uyuşmazlığında belirleyici olan esas unsur Rh faktörüdür.
Kadının kan grubu Rh negatif (Rh -), erkeğin kan grubu ise Rh pozitif (Rh +) olduğunda, ileride doğacak bebeğin Rh pozitif olma ihtimali kan uyuşmazlığı riskini gündeme getirir. Bu durum özellikle gebelik sürecinde yakından takip edilmesi gereken bir tablo olarak değerlendirilir.
Hangi Kan Grupları Arasında Kan Uyuşmazlığı Olur?
Toplumda sıkça sorulan “hangi kan grupları evlenemez?” sorusunun net bir karşılığı yoktur. Çünkü kan uyuşmazlığı evliliğe engel değildir. Ancak tıbbi olarak riskli kabul edilen kombinasyon şudur:
Anne Rh (-), baba Rh (+)
Bu eşleşmede bebeğin Rh (+) olması durumunda, annenin bağışıklık sistemi bebeğin kan hücrelerine karşı antikor üretebilir. Bu da özellikle ikinci ve sonraki gebeliklerde risk oluşturur.
Bunun dışında:
Anne Rh (+), baba Rh (-) ise kan uyuşmazlığı oluşmaz
Anne ve baba her ikisi de Rh (+) ise risk yoktur
Anne ve baba her ikisi de Rh (-) ise kan uyuşmazlığı görülmez
Aynı Kan Grubunda Kan Uyuşmazlığı Olur mu?
En çok merak edilen konulardan biri de aynı kan grubunda kan uyuşmazlığı olup olmadığıdır. Bu sorunun yanıtı nettir:
Aynı kan grubunda ve aynı Rh faktörüne sahip çiftlerde kan uyuşmazlığı meydana gelmez.
Örneğin:
A Rh (+) – A Rh (+)
0 Rh (-) – 0 Rh (-)
AB Rh (+) – AB Rh (+)
Bu eşleşmelerde hem anne hem de baba adayının Rh faktörü aynı olduğu için gebelik açısından kan uyuşmazlığı riski bulunmaz.
Kan Uyuşmazlığı Evliliğe Engel mi?
Kan uyuşmazlığı, evlenmeye engel bir durum değildir. Evlilik sağlık raporlarında bu testin yapılmasının amacı, çiftleri bilgilendirmek ve olası gebelikler için önlem almaktır. Günümüzde gelişen tıbbi imkanlar sayesinde kan uyuşmazlığı olan çiftler sağlıklı çocuk sahibi olabilmektedir.
Doktor kontrolünde yapılan takipler ve gerekli durumlarda uygulanan iğneler sayesinde risk büyük ölçüde ortadan kaldırılır. Bu nedenle kan uyuşmazlığı, yalnızca dikkat edilmesi gereken bir sağlık durumudur.
Kan Uyuşmazlığı Neden Olur?
Kan uyuşmazlığı, annenin Rh negatif, bebeğin ise Rh pozitif olması halinde ortaya çıkar. Anne adayının bağışıklık sistemi, bebeğin kan hücrelerini yabancı olarak algılar ve antikor üretir. Bu antikorlar bebeğin alyuvarlarını parçalayarak kansızlık gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Genellikle ilk gebelikte ciddi bir sorun yaşanmaz. Ancak ikinci ve sonraki gebeliklerde risk daha yüksektir. Bu nedenle erken tanı ve düzenli doktor kontrolü büyük önem taşır.
Kan Uyuşmazlığı Nasıl Tedavi Edilir?
Kan uyuşmazlığı tespit edilen gebeliklerde, anne adayına 28–34. haftalar arasında Anti-D (Rhogam) iğnesi yapılır. Bu iğne, annenin bağışıklık sisteminin antikor üretmesini engeller.
Doğumdan sonra bebeğin Rh durumu kontrol edilir:
Bebek Rh (-) ise ek doza gerek yoktur
Bebek Rh (+) ise doğumdan sonraki ilk 72 saat içinde anneye ikinci doz iğne uygulanır
Bu uygulamalar sayesinde sonraki gebelikler büyük oranda güvence altına alınır.
Evlilikte Kan Uyuşmazlığı Bebekte Hangi Sorunlara Yol Açar?
Tedavi edilmediği takdirde kan uyuşmazlığı, bebekte ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bunlar arasında:
- Şiddetli kansızlık
- Kalp yetmezliği
- Sarılık
- İleri vakalarda hayati risk
Ancak günümüzde düzenli takip ve zamanında yapılan müdahaleler sayesinde bu riskler neredeyse tamamen önlenebilmektedir.
