Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte diyabet hastalarının en çok araştırdığı konular yeniden gündemde. “İnsülin orucu sakatlar mı, bozar mı?” sorusu özellikle insülin kullanan milyonlarca kişi tarafından merak ediliyor. Bunun yanında kan şekeri ölçümü yapmak, iğne olmak ya da serum taktırmak gibi uygulamaların oruca etkisi de sıkça sorgulanıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, insülin ve diğer enjeksiyonlarla ilgili fetvasını net şekilde ortaya koydu.
İnsülin Orucu Sakatlar mı, Bozar mı? Diyanet’in Açıklaması
Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre insülin iğnesi orucu bozmaz. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 22 Eylül 2005 tarihli kararında, iğnelerin oruca etkisinin kullanım amacına göre değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
İnsülin, pankreas tarafından üretilen bir hormonun dışarıdan vücuda verilmesidir. Besleyici özelliği bulunmaz ve gıda yerine geçmez. Ayrıca mide yoluyla alınan bir madde olmadığı için yemek ve içmek kapsamında değerlendirilmez.
Bu nedenle tedavi amacıyla yapılan insülin enjeksiyonları orucu sakatlamaz ve geçersiz kılmaz. Diyabet hastaları, doktorlarının önerdiği şekilde insülin kullanmaya devam edebilir.
Hangi İğneler Orucu Bozar? Besleyici Enjeksiyonlara Dikkat
Her iğne orucu bozmaz; ancak bazı enjeksiyonlar farklı değerlendirilir. Diyanet’e göre besleyici ve enerji verici içerik taşıyan uygulamalar orucu geçersiz kılar.
Vitamin ve besin takviyesi içeren iğneler, damar yoluyla verilen serumlar, glikozlu sıvılar ve doğrudan enerji sağlayan enjeksiyonlar gıda yerine geçtiği için orucu bozar. Bu tür uygulamalar kişinin beslenme ihtiyacını karşıladığı için oruç geçersiz sayılır.
Ağrı kesici, antibiyotik ve insülin gibi tedavi edici ilaç enjeksiyonları ise besin niteliği taşımadığı için orucu etkilemez. Buradaki temel ölçüt, uygulamanın besleyici olup olmamasıdır.
Kan Şekeri Ölçümü Oruçta Geçerli mi? Parmak Delmek Orucu Etkiler mi?
Diyabet hastalarının en sık sorduğu sorulardan biri de kan şekeri ölçümünün oruca etkisidir. Diyanet’e göre parmak ucundan yapılan kan şekeri ölçümü orucu bozmaz.
Bu işlem, kan aldırma kapsamında değerlendirilir. Vücuda herhangi bir madde girişi olmadığı için oruca zarar vermez. Dolayısıyla insülin kullanan hastalar gün içinde kan şekeri ölçümü yapabilir.
Uzmanlar da özellikle oruç tutan diyabet hastalarının hipoglisemi riskine karşı düzenli kontrol yapmasını öneriyor. Kan şekeri tehlikeli seviyelere düşerse ya da yükselirse orucun bozulması sağlık açısından zorunlu olabilir.
Şeker Hastaları Oruç Tutabilir mi? Sağlık Durumu Belirleyici
Şeker hastalarının oruç tutup tutamayacağı kişisel sağlık durumuna bağlıdır. Diyanet’e göre doktorun oruç tutmanın sağlığa zarar vereceğini belirtmesi halinde kişi oruç tutmayabilir.
Geçici bir rahatsızlık söz konusuysa tutulamayan oruçlar daha sonra kaza edilir. Ancak kalıcı bir hastalık nedeniyle oruç tutma imkânı yoksa her gün için fidye ödenmesi gerekir.
Endokrinoloji uzmanları, Ramazan öncesinde mutlaka doktor kontrolü yapılmasını öneriyor. Özellikle Hemoglobin A1c değeri 7’nin altında olan ve kan şekeri dengesi sağlanan hastalar, hekim onayıyla oruç tutabiliyor. Ancak insülin tedavisi gören bazı kişilerde uzun süreli açlık ciddi sağlık riskleri doğurabiliyor.
Ramazan’da İnsülin Kullananlar Nelere Dikkat Etmeli?
Oruç tutmaya karar veren diyabet hastalarının tedavi planını doktor kontrolünde yeniden düzenlemesi gerekiyor. Sahur öğününün atlanmaması, ani şeker yükselmesine neden olacak gıdalardan kaçınılması ve gün içinde kan şekeri takibinin yapılması büyük önem taşıyor.
Kan şekeri ciddi şekilde düşerse ya da yükselirse sağlık önceliklidir. Bu durumda oruç bozulabilir ve daha sonra kaza edilebilir.
Diyanet’in fetvası net: İnsülin orucu sakatlamaz ve bozmaz. Ancak her hastanın sağlık durumu farklı olduğu için dini hükümle birlikte tıbbi değerlendirme de mutlaka dikkate alınmalı.
