Kuzey Kore’de yıllardır kapalı kapılar ardında yürütülen halefiyet tartışması artık küresel gündemin merkezinde. Güney Kore İstihbarat Teşkilatı (NIS), Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae’nin “resmi halef” olarak eğitilmeye başlandığını doğruladı. Henüz 13 yaşında olduğu belirtilen Ju Ae’nin nükleer programın gölgesinde sahneye çıkması, Pyongyang’daki güç dengesine dair yeni soruları da beraberinde getirdi. En kritik soru ise şu: Paektu Kan Hattı mirası, modern bir lider mi doğuracak, yoksa babasının kopyası mı?
Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae resmi halef olarak mı hazırlanıyor?
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae’nin adı, 2022 yılına kadar kamuoyunda neredeyse hiç bilinmiyordu. Pyongyang yönetimi, lider ailesine ilişkin bilgileri uzun süre devlet sırrı olarak sakladı. Ancak Kasım 2022’de gerçekleştirilen kıtalararası balistik füze (ICBM) denemesi, dengeleri değiştirdi. Ju Ae, dünyanın karşısına ilk kez babasının elini tutarak çıktı.
Bu görüntü, yalnızca bir aile karesi olarak yorumlanmadı. Aksine, Kuzey Kore’nin nükleer kapasitesini sergilediği bir günde veliaht mesajı verilmesi dikkat çekti. Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi’nin “resmi halef” değerlendirmesi ise bu sembolik sahnenin bilinçli bir tercih olduğunu ortaya koydu.
Devlet medyası Ju Ae’den ismiyle söz etmese de “Saygıdeğer evlat” ve “En sevgili kız” gibi unvanlar kullanmaya başladı. 2013 yılında Pyongyang’ı ziyaret eden NBA yıldızı Dennis Rodman’ın, kucağına aldığı bebeğin adının “Ju Ae” olduğunu açıklaması ise yıllar sonra bu gizemin parçalarını birleştirdi.
Paektu Kan Hattı mirası Kuzey Kore’de neden belirleyici?
Kuzey Kore’de liderliğin temel dayanağı yalnızca siyasi güç değil, aynı zamanda “Paektu Kan Hattı” olarak bilinen soy miti. Kim hanedanının meşruiyeti, ülkenin kurucusu Kim Il Sung’a dayandırılıyor ve bu bağ, ideolojik bir kutsiyet taşıyor.
Uzmanlara göre, katı ataerkil bir toplum yapısına rağmen kan bağı her şeyin üzerinde tutuluyor. CSIS uzmanı Joseph Bermudez’in değerlendirmesine göre Kore kültüründe liderlik söz konusu olduğunda cinsiyetten çok soy bağı ön plana çıkıyor. Bu nedenle Kim Ju Ae’nin kadın olması, halefiyet ihtimalini ortadan kaldırmıyor.
Son dönemde kamuoyuna yansıyan askeri törenlerde Ju Ae’nin nükleer silah programı ve ordu birlikleriyle birlikte görüntülenmesi, sembolik bir güç devri mesajı olarak yorumlanıyor. Generallerin önünde yer alması ve askeri tesis ziyaretlerinde babasına eşlik etmesi, Paektu soyunun devamına vurgu niteliği taşıyor.
Bu noktada Kim Jong Un’un kız kardeşi Kim Yo Jong’un rolü de dikkat çekiyor. Ülkenin dış politikası ve istihbaratında etkin bir figür olan Yo Jong, kadın liderliğinin sistem içinde mümkün olduğuna dair güçlü bir örnek sunuyor.
Nükleer program gölgesinde modern lider mi, babasının kopyası mı?
Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae’nin gelecekte nasıl bir lider profili çizeceği ise en çok merak edilen başlık. Uluslararası kamuoyu, Batı kültürüne temas etmiş genç bir ismin daha “ılımlı” bir yönetim anlayışı geliştirip geliştirmeyeceğini sorguluyor.
Ancak geçmiş örnekler temkinli bir tablo çiziyor. Kim Jong Un da gençliğinde İsviçre’de eğitim aldı, Batı müziğine ve spora ilgi duydu. Buna rağmen iktidara geldikten sonra sert güç politikalarını tercih etti. Nükleer silah programını hızlandırdı ve iç siyasette radikal tasfiyelere imza attı.
Ju Ae’nin de daha şimdiden nükleer cephaneliğin sembolik koruyucusu olarak konumlandırılması, yönetim çizgisinin değişmeyeceği yönünde yorumlanıyor. Kuzey Kore’nin güvenlik doktrini, rejimin devamını nükleer caydırıcılığa bağlıyor. Bu nedenle lider değişse bile stratejik önceliklerin sabit kalabileceği değerlendiriliyor.
Kuzey Kore’de resmi halef süreci nasıl şekilleniyor?
Kuzey Kore’de liderlik devri açık bir anayasal takvimle değil, semboller ve propaganda dili üzerinden ilerliyor. Kim Il Sung’dan Kim Jong Il’e, oradan Kim Jong Un’a uzanan süreçte kamuoyuna yavaş yavaş mesajlar verildi. Aynı modelin Kim Ju Ae için de işletildiği düşünülüyor.
Askeri törenlere katılım, nükleer denemelerde görünürlük ve devlet medyasında özel unvanlarla anılma, bu sürecin parçaları olarak öne çıkıyor. Güney Kore istihbaratının “resmi halef” ifadesi, henüz Pyongyang tarafından açıkça doğrulanmış değil. Ancak verilen görüntüler, liderliğin aile içinde kalacağına dair güçlü bir işaret sunuyor.
Uluslararası toplum açısından ise mesele yalnızca bir isim değişikliği değil. Nükleer silahların kontrolü, bölgesel güvenlik dengeleri ve Kore Yarımadası’ndaki askeri gerilim, olası bir liderlik geçişinde daha da kritik hale gelecek.
Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae’nin Paektu Kan Hattı mirasıyla yetiştirilmesi, Kuzey Kore’de hanedan düzeninin sürdüğünü gösteriyor. Modern bir lider mi yoksa babasının kopyası mı olacağı ise yalnızca kişisel tercihlere değil, rejimin yapısal dinamiklerine bağlı görünüyor. Şimdilik kesin olan tek şey, Pyongyang’daki en büyük sırrın artık dünyanın gözü önünde olduğu.
