Türkçede yazımı en çok karıştırılan kelimelerden biri olan “klavuz” ve “kılavuz” ikilemi, arama motorlarında da sıkça sorgulanıyor. Özellikle sınavlarda, resmi yazışmalarda ve akademik metinlerde doğru yazım büyük önem taşıyor. Türk Dil Kurumu’nun (TDK) güncel sözlükleri ise bu konuda net bir yanıt veriyor.
Peki klavuz mu kılavuz mu, hangisi doğru? Kelimenin anlamı nedir, hangi durumlarda kullanılır ve neden sıkça yanlış yazılır? İşte TDK verilerine dayalı tüm detaylar…
Klavuz mu kılavuz mu? TDK’ye göre doğru yazım hangisi?
Türk Dil Kurumu’nun Güncel Türkçe Sözlük verilerine göre kelimenin doğru yazımı “kılavuz” şeklindedir.
TDK, “klavuz” yazımını yanlış kabul etmektedir ve sözlüklerde bu şekilde bir kullanım yer almamaktadır.
kılavuz ✅ (Doğru)
klavuz ❌ (Yanlış)
Bu ayrım özellikle yazılı metinlerde, başlıklarda ve sınav sorularında sıkça karşımıza çıkmaktadır. Yanlış yazım, dil bilgisi hatası olarak değerlendirilir.
Kılavuz kelimesi ne anlama gelir? TDK anlamı nedir?
TDK’ye göre kılavuz, bir kişiye ya da topluluğa yol gösteren, rehberlik eden kişi veya şey anlamına gelir. Kelime hem somut hem de soyut anlamda kullanılabilir.
TDK’de yer alan başlıca anlamları şunlardır:
Yol gösteren, rehber
Bir işin nasıl yapılacağını açıklayan kitap, belge veya doküman
Bir konuda izlenecek yöntemleri anlatan kaynak
Bu yönüyle “kılavuz” kelimesi günlük hayatta olduğu kadar akademik, teknik ve resmi alanlarda da yaygın biçimde kullanılmaktadır.
Kılavuz kelimesi hangi alanlarda kullanılır?
Kılavuz kelimesi, Türkçede oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir. Günlük konuşmalardan teknik metinlere kadar pek çok yerde karşımıza çıkar.
En yaygın kullanım alanları şunlardır:
Eğitim: Öğrenci kılavuzu, sınav kılavuzu
Teknik alanlar: Kullanım kılavuzu, montaj kılavuzu
Turizm: Turist rehberi, dağcılık kılavuzu
Akademik çalışmalar: Araştırma kılavuzu, yazım kılavuzu
Soyut anlamda: Hayatta yol gösteren kişi veya ilke
Bu çeşitlilik, kelimenin doğru yazımının neden bu kadar önemli olduğunu da ortaya koymaktadır.
Kılavuz neden sıkça “klavuz” şeklinde yanlış yazılıyor?
“Kılavuz” kelimesinin yanlış yazılmasının temel nedenlerinden biri, Türkçede konuşma dilinin yazı dilini etkilemesidir. Günlük konuşmada “ı” sesinin zayıf telaffuz edilmesi, kelimenin “klavuz” gibi algılanmasına yol açmaktadır.
Ayrıca:
Klavye kullanımında “ı” harfinin atlanması
Hızlı yazım alışkanlıkları
Sosyal medyada yaygınlaşan yanlış örnekler
gibi etkenler de bu hatanın kalıcı hale gelmesine neden olmaktadır. Ancak TDK’ye göre bu kullanım kesinlikle doğru değildir.
Kılavuz kelimesinin doğru cümlede kullanımı
Kelimenin anlamını ve doğru yazımını pekiştirmek için örnek cümleler oldukça faydalıdır. İşte kılavuz kelimesinin doğru kullanıldığı bazı örnekler:
Deneyimli bir kılavuz eşliğinde dağa tırmanmak güvenli oldu.
Üniversite sınavı kılavuzu adaylar için yayımlandı.
Cihazın kullanım kılavuzu dikkatlice okunmalıdır.
Hayatında ona yol gösteren en önemli kılavuz, ailesiydi.
Bu örneklerde görüldüğü gibi kelime her durumda “kılavuz” şeklinde yazılmaktadır.
