Kurban Bayramı yaklaşırken, bayram günlerinin en çok merak edilen ibadetlerinden biri olan teşrik tekbiri yeniden gündeme geldi. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda, teşrik tekbirinin başlangıç ve bitiş vakti ile nasıl okunacağı araştırılıyor. Vatandaşlar özellikle “Teşrik tekbiri ne zaman başlar ve biter?”, “Kurban Bayramı’nda nasıl getirilir, kaç defa okunur?” ve “Unutulursa kaza edilir mi?” sorularına net yanıt arıyor. İşte Diyanet’e göre teşrik tekbiri hakkında bilinmesi gereken tüm ayrıntılar…
Teşrik Tekbiri nedir, Kurban Bayramı’nda neden getirilir?
Teşrik tekbiri, Kurban Bayramı günlerinde Allah’ın büyüklüğünü ve birliğini ifade eden, belirli vakitlerde okunması gereken tekbir cümlesidir. Diyanet’e göre bu tekbirler, bayramın manevi atmosferini güçlendiren önemli bir ibadet olarak kabul ediliyor.
Özellikle Hanefi mezhebine göre teşrik tekbiri, belirlenen vakitler arasında farz namazlardan sonra getirilmesi vacip olan bir uygulama olarak öne çıkıyor. Bu nedenle bayram öncesi dönemde, tekbirin ne zaman başlayacağı ve hangi namazlardan sonra okunacağı her yıl yeniden gündeme geliyor.
Teşrik Tekbiri nasıl getirilir? (Diyanet’in açıkladığı okunuş)
Diyanet’in paylaştığı bilgilere göre teşrik tekbiri, farz namazın selamından hemen sonra bir kez okunur. Kurban Bayramı boyunca uygulanan bu tekbirin okunuşu şöyledir:
“Allâhu Ekber, Allâhu Ekber, Lâ ilâhe illallâhu vallâhu Ekber. Allâhu Ekber ve lillâhi’l-hamd.”
Anlamı ise kısaca şu şekilde aktarılır:
“Allah her şeyden yücedir… Allah’tan başka ilâh yoktur… Hamd Allah’a mahsustur.”
Teşrik Tekbiri ne zaman başlar ve biter?
Teşrik tekbirinin başlangıç ve bitiş vakti, Diyanet’in açıklamalarında açık şekilde belirtiliyor. Buna göre tekbirler:
Arefe günü (9 Zilhicce) sabah namazı ile başlar
Bayramın 4. günü (13 Zilhicce) ikindi namazı ile sona erer
Bu zaman aralığı, Kurban Bayramı’nın en kritik ibadet hatırlatmalarından biri olarak kabul ediliyor. Çünkü tekbirler sadece bayramın ilk günüyle sınırlı değil; arefe sabahından bayramın dördüncü günü ikindiye kadar devam ediyor.
Kurban Bayramı’nda teşrik tekbiri kaç defa okunur?
Kurban Bayramı’nda teşrik tekbiri, her farz namazdan sonra bir kez okunur. Hanefi mezhebine göre bu uygulama, belirlenen günler boyunca toplam 23 vakit farz namaz sonrasında yerine getirilir.
Bu da teşrik tekbirinin, bayramın yalnızca “sembolik” bir parçası olmadığını; düzenli takip edilmesi gereken bir ibadet olduğunu gösteriyor. Diyanet kaynaklarında da bu sürenin altı özellikle çiziliyor.
Mezheplere göre teşrik tekbiri farklı mı? Hanefi ve Şafii farkı nedir?
Teşrik tekbiri konusunda mezhepler arasında bazı farklılıklar bulunuyor. Diyanet’in aktardığı bilgilere göre:
Hanefi mezhebi: Teşrik tekbiri vaciptir.
Şafii mezhebi: Teşrik tekbiri sünnettir.
Bu fark, tekbirin dini hükmü açısından önem taşıyor. Uygulama şekli genel olarak aynı olsa da, bazı mezheplerde tekbir cümlesine ek ifadeler getirilebiliyor.
Hanefi mezhebinde teşrik tekbiri nasıl okunur?
Hanefi, Hanbeli, Zâhirî ve Zeydî mezheplerinde teşrik tekbiri, Diyanet’in de en yaygın aktardığı kısa form üzerinden okunuyor:
“Allāhü ekber Allāhü ekber lâ ilâhe illallāhü vallāhü ekber Allāhü ekber ve lillâhi’l-hamd”
Şafii mezhebinde teşrik tekbiri nasıl okunur?
Şafii mezhebinde ise tekbir metnine bazı ek ifadeler getirilebiliyor. Bu nedenle Şafii uygulamasında daha uzun bir okunuş da görülebiliyor. Diyanet’e göre Şafii mezhebinde eklenen ifadelerle birlikte tekbir daha kapsamlı hale gelebiliyor.
Teşrik günleri ne zaman? “Eyyâm-ı Teşrik” ne demek?
Teşrik tekbirleri, yalnızca Kurban Bayramı’nın günleriyle değil, aynı zamanda “Eyyâm-ı Teşrik” olarak bilinen özel zaman dilimiyle de ilişkilendiriliyor.
Eyyâm-ı Teşrik; Kurban Bayramı günlerinde, özellikle Mina’da kesilen kurbanların etlerinin güneşte kurutulması geleneğine dayanan tarihsel bir kavram olarak biliniyor. Bu nedenle “teşrik günleri” ifadesi, halk arasında zamanla “et kurutma günleri” anlamıyla da anılır hale gelmiş durumda.
Bu günlerin manevi yönünü güçlendiren uygulamalardan biri de teşrik tekbirleri olarak öne çıkıyor.
Teşrik Tekbiri unutulursa kaza edilir mi?
Bayram günlerinde en sık sorulan konulardan biri de teşrik tekbirinin unutulması durumunda ne yapılacağı. Diyanet’e göre:
Teşrik günleri içinde kılınan farz namaz kazaya kalırsa, yine aynı günler içinde kaza edilirken teşrik tekbiri de getirilir.
Ancak teşrik günleri geçtikten sonra kılınan kaza namazlarında teşrik tekbiri okunmaz.
Bu ayrıntı özellikle Hanefi mezhebine göre önem taşıyor. Çünkü Hanefi mezhebinde teşrik tekbiri vacip kabul edildiği için mümkün olduğunca eksiksiz yerine getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Ramazan Bayramı’nda teşrik tekbiri getirilir mi?
Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre teşrik tekbiri uygulaması esas olarak Kurban Bayramı ile ilgilidir. Ramazan Bayramı’nda teşrik tekbiri getirmek vacip değildir.
Ancak Diyanet’in açıklamalarında, Ramazan Bayramı’nda teşrik tekbiri getirilmesinin dini açıdan bir sakınca oluşturmadığı da ifade ediliyor. Yine de asıl uygulama Kurban Bayramı dönemine özgü kabul ediliyor.
Teşrik tekbirleri neden bu kadar önemli görülüyor?
Kurban Bayramı süresince getirilen teşrik tekbirleri, hem bayramın ruhunu güçlendiren hem de ibadet bilincini diri tutan uygulamalar arasında yer alıyor. Diyanet’e göre bu tekbirler, Müslümanların Allah’ın büyüklüğünü hatırladığı, birlik duygusunun pekiştiği ve bayramın manevi atmosferinin daha yoğun yaşandığı bir ibadet geleneği olarak değerlendiriliyor.
Bu nedenle her yıl bayram öncesinde “Teşrik tekbiri ne zaman başlar ve biter?”, “Kurban Bayramı’nda nasıl getirilir, kaç defa okunur?” ve “Unutulursa kaza edilir mi?” gibi soruların yanıtı vatandaşlar tarafından yoğun şekilde araştırılıyor.
