1970’li yıllar Türkiye siyasi tarihinde derin izler bırakan olaylara sahne oldu. Bu dönemin en çok konuşulan başlıklarından biri de İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Ephraim Elrom’un kaçırılması ve öldürülmesi oldu. Olayın, Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) lideri Mahir Çayan ve arkadaşları tarafından gerçekleştirildiği açıklandı. “Mahir Çayan hangi konsolosu öldürdü?” sorusu da bu gelişmenin ardından tarihsel bir başlık haline geldi.
Mahir Çayan hangi konsolosu öldürdü?
Mahir Çayan’ın liderliğini yaptığı THKP-C tarafından 17 Mayıs 1971’de İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Ephraim Elrom kaçırıldı. Örgüt, Elrom’un serbest bırakılması karşılığında cezaevlerinde bulunan bazı devrimci militanların salıverilmesini talep etti.
Hükümet bu talebi kabul etmedi. Güvenlik güçleri geniş çaplı operasyon başlattı. İstanbul’da sıkıyönetim koşulları altında aramalar yapıldı ve çok sayıda kişi gözaltına alındı.
Ephraim Elrom olayı nasıl gelişti?
Ephraim Elrom, 17 Mayıs 1971 Pazartesi günü İstanbul’da kaçırıldı. Olay kısa sürede uluslararası yankı uyandırdı. Kaçırma eylemi, dönemin siyasi atmosferinde hem iç politikada hem de dış ilişkilerde ciddi sonuçlar doğurdu.
Türk güvenlik güçleri tarafından başlatılan ve kamuoyunda “Balyoz Harekâtı” olarak anılan operasyon kapsamında çok sayıda sol görüşlü kişi gözaltına alındı. İstanbul’da sokağa çıkma yasağı ilan edildi ve geniş çaplı aramalar yapıldı.
23 Mayıs 1971 sabahı saat 04.15 sularında, Elrom’un cansız bedeni Nişantaşı’nda bir apartman dairesinde bulundu. Resmî kayıtlara göre Elrom’un öldürüldüğü açıklandı.
Olayın siyasi ve tarihsel etkisi
Elrom’un öldürülmesi, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasındaki siyasi ortamda devletin güvenlik politikalarını daha da sertleştirdi. Operasyonlar genişletildi, çok sayıda kişi tutuklandı ve sol örgütlere yönelik baskılar arttı.
Bu gelişme, Türkiye’de 1970’li yılların başındaki şehir gerillası eylemleri ve karşı operasyonlar zincirinin en kritik halkalarından biri olarak kabul ediliyor. Olay, hem Türkiye-İsrail ilişkileri hem de iç güvenlik politikaları açısından dönemin sembol başlıklarından biri oldu.
“Mahir Çayan hangi konsolosu öldürdü, İsrail Başkonsolosu Ephraim Elrom olayı nedir?” soruları, 1971 yılında yaşanan bu çarpıcı gelişme nedeniyle tarih araştırmalarında sıkça gündeme geliyor.
