İş saatleri dışında gelen iş odaklı mesajlar ve aramalar, Yargıtay’ın emsal kararlarıyla birlikte çalışanlar için yeni bir hak arama süreci başlatıyor.
Dijitalleşen iş dünyasında mesai saatleri kavramı giderek bulanıklaşırken, çalışanların üzerindeki baskı da artıyor. Kayseri Barosu avukatlarından Mustafa Erkulu, mesai bitiminden sonra gönderilen e-postaların veya WhatsApp üzerinden gelen iş talimatlarının hukuki karşılığını değerlendirdi. Erkulu, dünyada "irtibatı kesme hakkı" olarak bilinen uygulamanın Türkiye’de henüz yasal metinlerde açıkça yer almasa da, yargı kararlarıyla fazla mesai kapsamında değerlendirilmeye başlandığını vurguladı.
Fransa örneği ve Türkiye’deki durum
Fransa’da yasal düzenlemelerle koruma altına alınan "işle irtibatı kesme hakkı", çalışanın mesai dışındaki zamanını tamamen kendisine ayırmasını garanti ediyor. Türkiye’de ise mevcut İş Kanunu, haftalık 45 saati aşan çalışmaları fazla mesai olarak tanımlasa da, dijital iletişim araçlarıyla yapılan mesai dışı çalışmalar konusunda gri bir alan bulunuyor. Ancak uzmanlar, Yargıtay’ın son dönemdeki bazı kararlarının, bu tür dijital müdahaleleri "çalışma" olarak kabul ettiğine dikkat çekiyor.
Yargıtay kararları çalışan lehine dönüyor
Avukat Erkulu, mahkemelere yansıyan uyuşmazlıklarda, mesai saatleri dışında gelen telefon aramaları, e-postalar ve WhatsApp yazışmalarının birer "çalışma" olarak nitelendirildiğini belirtiyor. Bu durum, işçilerin mesai saatleri dışında harcadıkları emek için ekstra ücret talep edebileceklerinin sinyalini veriyor. Hukuki açıdan net bir düzenleme olmasa da, genel çerçeve artık işçinin mesai dışı eforunun karşılıksız kalmaması gerektiği yönünde şekilleniyor.
Baskı gören işçi için tazminat hakkı doğabilir
İşverenlerin, mesai saatleri dışında ısrarcı bir şekilde telefona bakılması veya maillere anında yanıt verilmesi yönünde baskı kurması, işçi için haklı fesih sebebi oluşturabiliyor. Erkulu, bu tür bir mobbing veya zorlama ile karşı karşıya kalan çalışanların, gerekli kanıtları sunarak tazminatlarını alıp iş sözleşmelerini sonlandırabileceklerini ifade ediyor. Uzmanlar, dijital çağda iş-özel hayat dengesini korumak isteyen çalışanların, bu hukuki gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğinin altını çiziyor.
