Çanakkale’de yapılan akademik bir çalışma, yıllardır tartışılan bir Birinci Dünya Savaşı fotoğrafının gerçek hikayesini gün yüzüne çıkardı. Amerikan Kongre Kütüphanesi arşivinde yer alan ve “Gazze’yi savunan alay” notuyla bilinen kare, uzun süre 79. Alay’a atfedildi. Ancak yapılan detaylı inceleme, fotoğrafın aslında farklı bir birliğe ait olduğunu ortaya koydu.
Araştırmanın merkezinde yer alan detay ise fotoğraftaki sancak ve üzerindeki yazılar oldu. Küçük gibi görünen bu ayrıntı, tarihsel bir yanlışı düzeltmeye yetti.
Fotoğrafın 79. Alay’a ait olduğu neden düşünülüyordu?
Söz konusu fotoğraf, Filistin Cephesi’nde İngilizlerin 26 Mart 1917’de Gazze’ye gerçekleştirdiği ilk taarruzla ilişkilendiriliyordu. Bu tarihte bölgede garnizon olarak 79. Alay’ın bulunması, görselin bu birliğe ait olduğu yönünde güçlü bir kanaat oluşturmuştu.
Arşiv kaydında yer alan açıklamalar da bu düşünceyi destekledi. Bu nedenle fotoğraf, yıllarca askeri tarih çalışmalarında 79. Alay ile birlikte anıldı. Ancak bu kabul, detaylı saha ve belge incelemesine kadar sorgulanmadı.
Sancaktaki yazı 125. Alay gerçeğini ortaya çıkardı
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nden Dr. İsmail Sabah’ın yürüttüğü inceleme, fotoğraftaki sancak üzerindeki kurdeleye odaklandı. Yapılan büyütme ve analiz sonucunda kurdelede yer alan yazının Çanakkale’de gösterilen kahramanlık nedeniyle 125. Alay’a verildiği tespit edildi.
Bu bulgu, fotoğrafın 79. Alay’a değil, Çanakkale’de önemli görevler üstlenen ve daha sonra Filistin Cephesi’ne sevk edilen 125. Alay’a ait olduğunu kesinleştirdi. Böylece yıllardır süregelen yanlış bilgi düzeltilmiş oldu.
Çanakkale’den Gazze’ye uzanan 125. Alay’ın savaş yolu
125. Alay, Çanakkale Muharebeleri’nde aktif rol aldıktan sonra Binbaşı Rahmi Bey komutasında Filistin Cephesi’ne gönderildi. Birlik, 27 Mart 1917’de Gazze’deki ilk ciddi muharebesine katıldı.
Gazze’ye hakim konumdaki Mantartepe’ye düzenlenen süngü hücumu, savaşın seyrini değiştiren kritik hamlelerden biri oldu. 125. Alay’ın bu başarısı, ilk Gazze zaferinde belirleyici rol oynadı.
Bu süreçte askerlerin motivasyonunu artıran sözler de tarihe geçti. 12. Bölük Komutanı Yüzbaşı İbrahim’in, “Çocuklar ileri! Bu İngilizler Çanakkale’den kaçanlardır. Haydi bir ders daha!” sözleri, dönemin ruhunu yansıtan önemli ifadeler arasında yer aldı.
Filistin Cephesi ve Gazze muharebelerinde 125. Alay’ın rolü
Filistin Cephesi, Osmanlı ordusunun Birinci Dünya Savaşı’ndaki en kritik mücadele alanlarından biri olarak öne çıktı. Gazze’de gerçekleşen çarpışmalar, bu cephenin en önemli safhalarından biri oldu.
125. Alay, özellikle Mantartepe’nin ele geçirilmesinde gösterdiği performansla dikkat çekti. Bu başarı, sadece askeri açıdan değil, moral üstünlük açısından da büyük önem taşıdı. Harp Mecmuası’nda yayımlanan yazılar, bu kahramanlığın dönemin kaynaklarına da yansıdığını ortaya koydu.
Çanakkale kahramanı 125. Alay’ın tarihi önemi
125. Alay, Çanakkale’de Mustafa Kemal’in komutasındaki birliklerle birlikte kritik görevler üstlendi. Arıburnu bölgesinde yürütülen taarruzlarda aktif rol oynayan alay, 57. Alay ile birlikte cephede önemli bir savunma hattı oluşturdu.
Kırmızı Sırt ve çevresinde verilen mücadele, Çanakkale Zaferi’nin kazanılmasında belirleyici oldu. Bu nedenle alayın sancağına takılan kurdele, sadece bir sembol değil, aynı zamanda tarihsel bir onurun göstergesi olarak kabul ediliyor.
Ortaya çıkan yeni bulgular, yalnızca bir fotoğrafın kime ait olduğunu değil, aynı zamanda bir kahramanlık hikayesinin doğru şekilde hatırlanmasını sağladı.
