Osmanlı döneminde Anadolu ve Rumeli’deki şehirlerin isimleri farklılık gösteriyordu. Devlet Arşivleri’ndeki kayıtlara göre bazı iller isimlerini tamamen değiştirirken, bazıları benzer isimlerle günümüze ulaştı. Bazı şehirler ise yıllardır aynı ismi koruyor.
Değişen Şehir İsimleri
Arşivlerdeki kayıtlara göre Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Amasya, Artvin, Balıkesir, Bartın, Batman, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur ve Bursa gibi şehirlerin Osmanlı döneminde farklı isimlerle anıldığı görülüyor. Örneğin, Adıyaman Hısnımansur, Afyonkarahisar Karahisar ve Ağrı Karakilise/Karaköse olarak kayıtlara geçti.
İsmi Değişmeyen Şehirler
Bazı iller ise tarih boyunca isim değişikliğine uğramadı. İzmir, Konya, Trabzon, Rize, Kars, Kastamonu, Kayseri, Niğde, Sivas, Van gibi şehirler Osmanlı döneminde de günümüzdeki isimleriyle anıldı.
Osmanlı İsimleri ve Güncel Karşılıkları
T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’nün 2017 tarihli ‘Osmanlı Yer Adları’ yayınına göre şehirlerimizden bazıları şu eski isimlerle kaydedildi:
Ankara: Angora
İstanbul: Konstantinopolis / Dersaadet / İslambol / Payitaht
Diyarbakır: Diyarbekir
Edirne: Edrinus / Edrune / Edrina
Mardin: Mardin
Bu kayıtlarda şehirlerin Osmanlı dönemindeki isimleri, tarih ve kültürel gelişmelerle birlikte güncel isimlerine evrildiği görülüyor.
Tarihi Miras ve Korunan İsimler
Bazı şehirler ise isimlerini koruyarak tarih boyunca kültürel ve coğrafi kimliklerini yansıtmaya devam etti. Örneğin Antalya, Aydın, Muğla ve Trabzon gibi şehirler Osmanlı döneminde de aynı isimle anıldı.
