Bağ-Kur sigortalıları için yıllardır beklenen erken emeklilik düzenlemesi nihayet son aşamaya geldi. Hükûmetin Meclis’e sunmaya hazırlandığı tasarı, Bağ-Kur’luların emeklilik için gerekli prim gün sayısını 9.000’den 7.200’e düşürmeyi hedefliyor. Böylece SSK ve Bağ-Kur arasındaki prim farkı kapanacak, milyonlarca küçük esnaf ve kendi hesabına çalışan vatandaş daha erken emekli olma hakkına kavuşacak.
Bağ-Kur 9000 gün emeklilik şartı değişiyor mu, yeni sistem nasıl işleyecek?
Mevcut sistemde Bağ-Kur sigortalılarının emekli olabilmesi için 9.000 prim günü tamamlamaları gerekiyor. Bu, SSK'lıların 7.200 günde emekli olabildiği düşünüldüğünde, yaklaşık 5 yıllık bir fark anlamına geliyor. Yeni düzenleme ile birlikte bu fark kapanacak, Bağ-Kur’lular da SSK’lılar gibi 7.200 günle emekli olabilecek.
7200 prim günü kimleri kapsıyor, düzenleme kimler için geçerli olacak?
Yasalaşması beklenen düzenleme, öncelikli olarak küçük esnaf, çiftçi ve kendi işini yapan vatandaşları kapsayacak. Özellikle yanında çalışan sayısı sınırlı olan, basit usulde vergilendirilen veya vergiden muaf olan esnafların bu kapsamda değerlendirilmesi bekleniyor.
Düzenlemenin ilerleyen aşamada genişletilerek daha fazla Bağ-Kur sigortalısını kapsayıp kapsamayacağı ise henüz netlik kazanmadı. EYT’li Bağ-Kur’lular da bu düzenlemeden umutlu.
EYT’li Bağ-Kur’lular 7200 günle emekli olabilecek mi?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında olup halen 9000 günü dolduramayan Bağ-Kur’lular, düzenleme yürürlüğe girerse 7.200 günle emeklilik hakkı kazanabilecek. Ancak bu noktada en kritik unsur, yasanın 8 Eylül 1999 öncesi sigortalıları kapsayıp kapsamayacağı.
Uzmanlar, yasa kapsamının genişletilmesi halinde EYT’liler dahil çok sayıda Bağ-Kur’lunun hemen emekli olabileceğini belirtiyor. Bu da emeklilik planlaması yapan on binlerce kişi için büyük bir fırsat anlamına geliyor.
Kadın erkek Bağ-Kur'lular için prim günü ve yaş şartı nasıl değişiyor?
Mevcut sistemde, 8 Eylül 1999 ile 30 Ocak 2008 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olanlar için emeklilik şartı kadınlarda ve erkeklerde 9.000 gün, yaş ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanıyor.
Yeni düzenlemeyle prim gün şartı 7.200’e düşürülecek, ancak yaş şartı korunacak. Yani, 7.200 günü tamamlayanlar sigortalılık başlangıç tarihine göre belirlenen yaşa ulaştığında emekli olabilecek.
1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için de benzer bir sistem uygulanacak; bu kişiler de artık 7.200 günle emekli olabilecek, ancak yaş şartı kademeli olarak 65’e kadar yükselecek.
Prim eşitlemesi sonrası SSK-Bağ-Kur farkı kalkıyor mu?
Bağ-Kur ile SSK arasındaki en temel farklardan biri, bugüne kadar farklı prim gün şartları olmasıydı. Bu durum özellikle birden fazla statüde çalışmış sigortalılar için emeklilik hesabını karmaşık hale getiriyordu.
Son 7 yılın 1.261 günü hangi kurumda geçmişse, o kurumdan emeklilik hakkı kazanılıyordu. Ancak prim eşitlemesinin gelmesiyle bu ayrım da ortadan kalkabilir. Bu da hem Bağ-Kur’luların hem karma statüde çalışanların emeklilik sürecini kolaylaştıracak.
Prim indirimi ne zaman yürürlüğe girecek?
Düzenlemenin yasalaşması için önce TBMM Genel Kurulu’nda onaylanması, ardından Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Hükûmetin planlamasına göre yeni yasama döneminde teklif Meclis’e sunulacak, bu da yakın zamanda yasanın yürürlüğe girebileceği anlamına geliyor.
Ancak prim indiriminin geriye dönük uygulanıp uygulanmayacağı, yani önceki yıllarda prim ödeyen Bağ-Kur’lulara bu indirimin yansıyıp yansımayacağı henüz net değil. Bu konuda yasal düzenlemenin detayları bekleniyor.
3600 gün ile kimler emekli olabilir, Bağ-Kur’lular da yararlanır mı?
3600 prim günü ile emeklilik, belirli yaş ve hizmet süresi şartlarını yerine getiren kişiler için geçerli. Kadınlarda genellikle 50-58 yaş arasında, erkeklerde ise 55-60 yaş arasında emeklilik imkânı sağlanıyor.
Ancak bu sistem, Bağ-Kur’lular için daha katı kurallar içeriyor. Düzenlemenin içeriğine göre, 3600 prim günü ile emeklilik hakkının Bağ-Kur’lular için de esnetilmesi gündeme gelebilir, fakat bu noktada resmi bir açıklama bulunmuyor.
Kimler 5 yıl erken emekli olabilecek?
Düzenleme yürürlüğe girdiğinde, özellikle 2000’li yıllarda Bağ-Kur sigortalısı olan küçük esnaf, çiftçi ve kendi işini yapan kişiler, 5 yıl erken emeklilik şansı yakalayacak.
9000 prim günü yerine 7.200 günle emeklilik hakkı, çok sayıda vatandaşın daha fazla prim ödemeden emekli olmasını sağlayacak. Uzmanlara göre, bu reform hem emeklilik sistemindeki eşitsizlikleri giderecek, hem de emekli olamayan binlerce kişiye umut olacak.
