Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk, Ramazan ayı öncesinde artan gıda talebi ve tüketiminde dikkat edilmesi gereken önemli noktaları paylaştı. Tibuk, son kullanma tarihi (SKT) ile tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) kavramlarının karıştırılmasının yalnızca aile bütçelerine değil, ülke ekonomisine de milyarlarca liralık zarar verdiğini vurguladı.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 26 milyon ton gıda israf ediliyor. Kişi başına düşen gıda israfı ise 100 kilograma yaklaşırken, büyük bir bölümünün tarih etiketlerinin yanlış anlaşılmasından kaynaklandığı belirtiliyor. TİDER Başkanı Tibuk, israf edilen gıdanın üçte birinin, dünyada gıdaya erişemeyen tüm insanlara yetebileceğini hatırlatarak, Ramazan’ın ruhuna uygun bilinçli tüketim çağrısında bulundu.
SKT VE TETT: FARKI BİLMEK MİLLİ EKONOMİYE KATKI
Gıda etiketlerindeki tarih işaretlemelerinin yanlış anlaşılması, küresel ölçekte her yıl 70 ila 130 milyar dolar değerindeki gıdanın israfına yol açıyor. Türkiye’de ise bu bedel 40 milyar TL’nin üzerinde. TİDER, vatandaşların gıda güvenliği ve israfı önleme konusunda şu ayrımı yapmalarını öneriyor:
Son Kullanma Tarihi (SKT): Et, süt ve süt ürünleri gibi riskli gıdalarda güvenlik sınırını gösterir. Bu tarihten sonra ürün kesinlikle tüketilmemelidir.
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Bakliyat ve kuru gıda gibi uzun raf ömrüne sahip ürünlerde kalite önerisidir. Uygun koşullarda saklanan ürünler, bu tarihten sonra da güvenle tüketilebilir.
RAMAZAN’DA İSRAFI ÖNLEMEK İÇİN 5 ALTIN KURAL
TİDER Genel Müdürü Nil Tibukoğlu, “TETT’si dolmuş ancak sağlıklı ürünlerin gıda bankaları aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması mümkündür. Etiketleri doğru okumak, milyonlarca vatandaşımıza destek olmanın en güçlü yollarından biridir” dedi.
Bunun için vatandaşlara şu öneriler sunuldu:
- Buzdolabınızı Sık Kontrol Edin: İhtiyaçlarınızı belirleyerek alışveriş listenize sadık kalın.
- Yakın Tarihli Ürünleri Tercih Edin: Kısa sürede tüketecekseniz son kullanma tarihi yaklaşan ürünleri alarak israfı önleyin.
- Tarih Farkına Dikkat Edin: TETT ile SKT arasındaki farkı öğrenin ve gıdayı hemen çöpe atmayın.
- Doğru Muhafaza Edin: Uygun gıdaları dondurarak ömürlerini uzatın.
- Sıfır Atık Yaklaşımı: Kalan yiyecekleri değerlendirin, kompost yapın ve israfı minimize edin.
TİDER’İN ETKİSİ: 1 MİLYONU AŞAN VATANDAŞA DESTEK
Türkiye genelinde 40 ildeki 85 gıda bankasıyla faaliyet gösteren TİDER, bugüne kadar 1 milyon 35 bin 960 kişiye gıda desteği ulaştırdı. Bu sayede 13 bin 185 ton karbon salımı engellenirken, 5 bin 284 ton ürün israftan kurtarılarak ekonomiye kazandırıldı.
TİDER, 7 Nisan 2026’da İstanbul’da düzenleyeceği “6. Gıda Bankacılığı Zirvesi”nde, tarımdaki kayıpların azaltılması için kullanılan teknoloji ve yapay zeka uygulamalarını ulusal ve uluslararası uzmanlarla masaya yatıracak. Bu girişimlerle Türkiye, gıda güvenliği ve ekonomik istikrar alanında örnek bir model oluşturmaya devam ediyor.
