1970’li yılların başı, Türkiye’de silahlı örgütler ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemdi. THKP-C’nin önde gelen isimlerinden Mahir Çayan ve Ulaş Bardakçı da bu süreçte hayatını kaybetti. “Mahir Çayan ve Ulaş Bardakçı neden öldü?” sorusu, 1972’de yaşanan operasyonlar nedeniyle tarihsel bir başlık olarak gündemdeki yerini koruyor.
Ulaş Bardakçı neden öldü, Arnavutköy operasyonu nasıl gerçekleşti?
Ulaş Bardakçı, 19 Şubat 1972 sabahı İstanbul Arnavutköy’de güvenlik güçleri tarafından düzenlenen operasyonda hayatını kaybetti. Resmî kayıtlara göre Bardakçı’nın saklandığı ev kuşatıldı ve çıkan çatışmada vurularak öldürüldü.
Operasyon öncesinde İstanbul’un farklı noktalarında eş zamanlı baskınlar yapıldı. Aynı günün erken saatlerinde Fındıkzade’de bir apartmana düzenlenen operasyonda çeşitli isimler yakalandı. Ardından Arnavutköy’de Bardakçı’nın bulunduğu eve yönelik ikinci bir operasyon gerçekleştirildi.
Ulaş Bardakçı, 1947 Nevşehir Hacıbektaş doğumluydu. ODTÜ’de öğrenciyken devrimci hareketlere katıldı, Dev-Genç ve ardından Mahir Çayan ile birlikte THKP-C’nin kuruluşunda yer aldı. 1971’de İsrail Başkonsolosu Ephraim Elrom’un kaçırılması eylemine katıldığı gerekçesiyle aranan isimler arasında bulunuyordu. Maltepe Cezaevi’nden firar ettikten sonra yeniden yeraltı faaliyetlerine devam etti.
Mahir Çayan neden öldü, Kızıldere’de ne yaşandı?
Mahir Çayan ise 30 Mart 1972’de Tokat’ın Niksar ilçesine bağlı Kızıldere köyünde düzenlenen operasyonda hayatını kaybetti. THKP-C ve THKO üyeleri tarafından kaçırılan yabancı teknisyenlerin bulunduğu eve güvenlik güçleri tarafından operasyon düzenlendi.
Resmî açıklamalara göre güvenlik güçleri ile örgüt üyeleri arasında çıkan çatışmada Mahir Çayan ve beraberindeki isimler öldürüldü. Olayda üç yabancı teknisyen de yaşamını yitirdi. Operasyon sonrası yalnızca Ertuğrul Kürkçü sağ olarak ele geçirildi.
Kızıldere olayı, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrası dönemin en kritik güvenlik operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti.
1972 operasyonlarının arka planı
1971’de İsrail Başkonsolosu Elrom’un kaçırılıp öldürülmesi ve banka soygunları gibi eylemler sonrası güvenlik politikaları sertleşti. “Balyoz Harekâtı” adı verilen geniş çaplı operasyonlarda çok sayıda kişi gözaltına alındı.
Ulaş Bardakçı ve Mahir Çayan, bu süreçte aranan isimler arasında yer aldı. 1972 yılı içinde düzenlenen operasyonlarda iki isim de farklı şehirlerde güvenlik güçleriyle girdikleri çatışmalarda yaşamını yitirdi.
“Mahir Çayan ve Ulaş Bardakçı neden öldü?” sorusu, 1970’li yılların siyasi çatışma ortamı ve devlet operasyonları bağlamında değerlendirilen tarihsel bir sürece işaret ediyor.
