Trafikte saldırgan davranışları önlemek amacıyla yürürlüğe giren ağır yaptırımlardan biri olan 180 bin liralık trafik cezası, Anayasa Mahkemesi'nin gündemine geldi. Başka araçları saldırı amacıyla takip eden veya aracından inerek tehdit oluşturan sürücülere uygulanan para cezası ve trafikten men yaptırımıyla ilgili yapılan başvuru, milyonlarca sürücünün dikkatini çekti. Özellikle son dönemde sıkça gündeme gelen trafik kavgaları ve yol verme tartışmaları nedeniyle getirilen düzenlemenin akıbeti merak konusu oldu.
Başvurunun değerlendirmeye alınacak olması, "180 bin TL trafik cezası kalkacak mı?", "Araçtan inen sürücülere af mı geliyor?" ve "Cezalar iptal mi olacak?" sorularını yeniden gündeme taşıdı.
180 bin tl trafik cezası kalkacak mı?
Trafikte saldırı amacıyla başka araçları takip eden veya aracından inen sürücülere uygulanan 180 bin liralık para cezasının kaldırılıp kaldırılmayacağı henüz netleşmiş değil.
Anayasa Mahkemesi önüne taşınan başvuru şu aşamada yalnızca inceleme sürecinde bulunuyor. Mahkemenin ön inceleme aşamasında dosyada herhangi bir eksiklik tespit etmemesi halinde başvuru esastan görüşülecek.
Bu nedenle mevcut durumda cezanın kaldırıldığı ya da iptal edildiği yönünde alınmış herhangi bir karar bulunmuyor. Nihai karar, Anayasa Mahkemesi'nin ilerleyen süreçte yapacağı değerlendirme sonucunda belli olacak.
Araçtan inen sürücülere af mı geliyor?
Kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri de araçtan inen sürücülere yönelik bir af düzenlemesinin gündeme gelip gelmediği oldu.
Mevcut süreçte herhangi bir af düzenlemesi bulunmuyor. Anayasa Mahkemesi'nin inceleyeceği konu, söz konusu yaptırımların Anayasa'ya uygun olup olmadığıyla ilgili.
Bu nedenle gündemde olan konu bir af çalışması değil, ilgili yasal düzenlemenin hukuki açıdan değerlendirilmesi olarak öne çıkıyor.
Mahkemenin vereceği karar doğrultusunda düzenlemenin yürürlükte kalmasına veya bazı hükümlerinin iptal edilmesine karar verilebilir. Ancak şu aşamada af niteliğinde bir uygulama söz konusu değil.
Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuru neden gündem oldu?
Başvuru, Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliği tarafından yapıldı.
Hakimlik, önüne gelen bir dosyada uygulanacak hükmün Anayasa'ya aykırı olabileceği kanaatine vararak konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı. Böylece trafik cezalarına ilişkin düzenleme yüksek mahkemenin incelemesine sunulmuş oldu.
Başvurunun kabul edilmesi halinde dosya esastan görüşülecek ve düzenlemenin Anayasa'ya uygun olup olmadığı ayrıntılı şekilde değerlendirilecek.
İptali istenen trafik cezaları hangi düzenlemeyi kapsıyor?
İtirazın konusu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 46'ncı maddesine eklenen hükümler oldu.
Söz konusu düzenleme kapsamında trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanıyor. Ayrıca ilgili araçların 60 gün süreyle trafikten men edilmesi de yaptırımlar arasında yer alıyor.
Düzenleme yalnızca trafik kuralı ihlallerini değil, sürücüler arasında fiziksel veya sözlü çatışmaya dönüşebilecek tehlikeli davranışları da kapsıyor.
Düzenleme kimleri kapsıyor?
Merak edilen bir diğer konu ise yaptırımın hangi sürücülere uygulandığı.
Düzenleme, trafikte başka bir aracı saldırı amacıyla takip eden, sürücüyü korkutmaya veya baskı altına almaya çalışan ya da bu amaçla aracından inen kişileri kapsıyor.
Özellikle yol verme tartışmaları, araç sıkıştırma girişimleri, sürücülerin önünü kesme ve kavga amacıyla araçtan inme gibi davranışlar düzenlemenin hedef aldığı ihlaller arasında bulunuyor.
Bu nedenle uygulama, sıradan trafik ihlallerinden çok kamu düzenini ve trafik güvenliğini tehdit eden eylemlere yönelik olarak hazırlandı.
Kritik tarih ne zaman?
Anayasa Mahkemesi'nin başvuruyu 25 Haziran'daki toplantısında ön incelemeye alması bekleniyor.
Bu aşamada dosyada şekli bir eksiklik bulunup bulunmadığı değerlendirilecek. Herhangi bir eksiklik tespit edilmezse süreç esastan incelemeye geçecek.
Kararın aynı gün çıkması beklenmiyor. Esas incelemesinin ardından yüksek mahkeme tarafından verilecek karar, ilerleyen dönemde kamuoyuyla paylaşılacak.
Bu düzenleme neden yürürlüğe girmişti?
Son yıllarda trafikte yaşanan kavga, tehdit, araç takip etme ve yol verme tartışmalarındaki artış nedeniyle çeşitli yasal düzenlemeler hayata geçirilmişti.
180 bin liralık para cezası ve 60 gün trafikten men yaptırımı da bu kapsamda yürürlüğe giren uygulamalar arasında yer aldı. Amaç, trafikte saldırgan davranışların önüne geçmek ve sürücü güvenliğini artırmaktı.
Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karar, hem mevcut yaptırımların geleceği hem de trafik güvenliğine yönelik yeni uygulamalar açısından yakından takip ediliyor.
