Amerika Birleşik Devletleri'nde hava trafik kontrol altyapısında yaşanan kritik telekomünikasyon kesintisi, ülke genelinde ulaşımı felç etti. Federal Havacılık İdaresi (FAA), uçuş güvenliğini riske atan teknik istikrarsızlık nedeniyle ülke çapındaki tüm uçuşları yaklaşık 4,5 saat süreyle durdurma kararı aldı. Kriz süresince 10 binden fazla sefer ertelenirken, 1700'ü aşkın uçuş tamamen iptal edildi.
Radar ve telsiz sistemlerindeki arıza trafiği kilitledi
Krizin merkezinde hava trafik kontrol birimlerinin kullandığı radar ve telsiz haberleşme ağlarındaki kesintiler yer aldı. Konuya ilişkin açıklama yapan ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sistemlerin tamamen devre dışı kalmadığını ancak veri akışındaki dengesizliklerin uçuş güvenliği açısından kabul edilemez bir risk oluşturduğunu belirtti.
Yaklaşık 4,5 saat süren kesintinin ardından hava sahası yeniden trafiğe açılsa da Bakan Duffy, seferlerin anında normale dönmeyeceği uyarısında bulundu. Hava trafiğinin kademeli olarak toparlanacağını ifade eden Duffy, biriken yolcu yoğunluğunu eritmek için ekiplerin aralıksız çalıştığını bildirdi.
Türkiye dahil 42 Avrupa ülkesine uçuş uyarısı yapıldı
ABD hava sahasındaki aksama kısa sürede uluslararası uçuş ağını da etkiledi. FAA, Avrupa hava trafik yönetimi kuruluşu Eurocontrol ile temasa geçerek; Türkiye, İspanya, İsveç ve Ukrayna'nın da bulunduğu 42 Avrupa ülkesinden ABD yönüne yapılacak seferlerin geçici olarak askıya alınmasını istedi. Bu adımla birlikte okyanus ötesi uçuşlarda da ciddi gecikmeler yaşandı.
Beyaz Saray: "Başka bir 11 Eylül değil"
Yaşanan kesintinin ardından kamuoyunda oluşan güvenlik endişelerine Beyaz Saray'dan yanıt geldi. ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olayın FAA bünyesindeki genel bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret olduğunu açıkladı. Havadaki uçakların güvenli bir şekilde ve öncelik sırasına göre indirildiğini belirten Mullin, herhangi bir terör ya da siber saldırı bulgusuna rastlanmadığını vurguladı.
Mullin açıklamasında, "Mevcut veriler bunun kötü niyetli bir saldırı olduğunu göstermiyor. Amerikan halkı için bir güvenlik tehdidi söz konusu değil; bu durumu başka bir 11 Eylül vakası olarak görmemek gerekir" ifadelerini kullandı.
FBI yazılım güncellemesi ihtimalini mercek altına aldı
Olayın teknik nedenlerini aydınlatmak üzere ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da devreye girdi. FBI yetkilileri, sistemdeki çöküşün hatalı bir yazılım güncellemesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırıyor. İç Güvenlik Bakanı Mullin ise kesintinin Microsoft sistemleriyle bağlantılı olduğu yönündeki iddiaları yalanlayarak teknik incelemelerin çok yönlü sürdüğünü kaydetti.
Trump eski altyapıyı işaret etti, milyar dolarlık bütçe gündemde
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'e yaptığı değerlendirmede krizin siber saldırı ya da yapay zekâ sistemlerinden değil, yıllardır yenilenmeyen eski havacılık donanımlarından kaynaklandığını savundu. Ulaştırma Bakanı Duffy de yapay zekâ destekli yeni sistemlerin sorunsuz çalıştığını, arızanın eski ekipmanlarda meydana geldiğini belirterek Trump'a destek verdi.
Ocak 2023'te yaşanan 2 saatlik uçuş durdurma krizinin ardından gelen bu son kesinti, Washington'da bütçe tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Kongre'nin geçen yıl altyapı modernizasyonu ve kablo değişimi için FAA'ya onayladığı 12,5 milyar dolarlık bütçeye ek olarak, Beyaz Saray'ın 30 milyar dolarlık yeni kaynak talebi yeniden gündeme taşındı. Demokrat kanat ise günlerce sürmesi beklenen aksamaların tüm yönleriyle aydınlatılması için kapsamlı bir soruşturma talep etti.
