ABD ve İran arasında uzun süredir devam eden nükleer gerilim yeni iddialarla yeniden gündeme geldi. Amerikan basınında yer alan haberlere göre ABD yönetimi İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını kontrol altına almak için özel kuvvet operasyonu seçeneğini değerlendiriyor. Bu iddia, Washington ve Tel Aviv yönetimlerinin İran’ın nükleer kapasitesine karşı yeni bir strateji üzerinde çalıştığını gösterdi.
Son günlerde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların dokuzuncu gününe girildiği iddia edilirken, uluslararası basın olası askeri senaryolara odaklanmış durumda. Özellikle İran’daki nükleer tesislerin hedef alınabileceği ve özel operasyon birliklerinin devreye girebileceği yönündeki haberler dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Peki ABD İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarına operasyon mu planlıyor ve İran nükleer tesislerine özel kuvvet gönderme ihtimali var mı?
ABD İran’ın Zenginleştirilmiş Uranyum Stoklarına Operasyon Mu Planlıyor?
ABD basınında yer alan iddialara göre Washington yönetimi, İran’ın elinde bulunan yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyum stoklarını etkisiz hale getirmek için farklı askeri ve diplomatik seçenekleri değerlendiriyor.
Haberlere göre planlanan stratejinin temel amacı İran’ın nükleer silah üretme kapasitesini sınırlamak. Bu kapsamda ABD ve İsrail’in birlikte değerlendirdiği operasyon seçenekleri arasında İran’daki yer altı nükleer tesislerine yönelik özel görev operasyonlarının da bulunduğu öne sürülüyor.
Amerikan medyasına konuşan bazı güvenlik kaynakları, olası operasyonların geniş çaplı bir savaş yerine nokta atışı müdahaleler şeklinde planlandığını iddia ediyor.
İran’ın 450 Kilogramlık Zenginleştirilmiş Uranyum Stoku İddiası
Axios tarafından paylaşılan bilgilere göre İran’ın elinde yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum bulunduğu öne sürülüyor.
Uzmanlara göre bu seviyedeki uranyum kısa süre içinde daha yüksek zenginleştirme oranına çıkarılarak silah sınıfı nükleer malzeme haline getirilebilir.
İddialara göre söz konusu uranyum stoklarının büyük bölümü İsfahan’daki yer altı tünellerinde saklanıyor. Geri kalan kısmının ise İran’ın nükleer programında kritik rol oynayan Fordow ve Natanz tesislerinde bulunduğu belirtiliyor.
Bu durum, ABD ve müttefiklerinin İran’ın nükleer kapasitesine yönelik olası operasyon planlarını gündeme taşıdı.
ABD İran Nükleer Tesislerine Özel Kuvvet Gönderir mi?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kongre’de yapılan bir brifing sırasında İran’daki nükleer stokların akıbetine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Rubio, yüksek zenginleştirilmiş uranyumun kontrol altına alınması konusunda şu ifadeleri kullandı:
“İnsanların gidip onu alması gerekecek.”
Bu açıklama doğrudan bir askeri operasyon planını doğrulamasa da, ABD’nin özel operasyon birlikleri dahil olmak üzere farklı seçenekleri değerlendirdiği şeklinde yorumlandı.
İsrailli savunma kaynakları da ABD yönetiminin İran’da belirli hedeflere yönelik özel harekât operasyonlarını ciddi şekilde değerlendirdiğini öne sürdü.
ABD’nin Değerlendirdiği İki Farklı Operasyon Senaryosu
ABD basınında yer alan bilgilere göre İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarıyla ilgili iki farklı operasyon senaryosu öne çıkıyor.
Uranyumun İran’dan çıkarılması
Bu senaryoda nükleer malzemenin tamamen İran dışına taşınması planlanıyor. Böylece İran’ın nükleer silah üretme kapasitesi önemli ölçüde sınırlanmış olacak.
Yerinde seyreltme yöntemi
İkinci senaryoda ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ve uluslararası nükleer uzmanların tesislere girerek uranyumu silah üretiminde kullanılamayacak seviyeye düşürmesi hedefleniyor.
Her iki senaryoda da tesislerin güvenliğinin sağlanması için özel operasyon birliklerinin görev alabileceği belirtiliyor.
Trump İran’a Kara Operasyonu Seçeneğini Reddetmedi
ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada İran’a yönelik olası askeri adımlarla ilgili sorulara yanıt verdi.
Trump, İran’a kara birlikleri gönderilmesi ihtimalini tamamen reddetmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu İran için çok ağır sonuçlar doğurabilir.”
ABD Başkanı ayrıca henüz kesin bir karar alınmadığını ve tüm seçeneklerin değerlendirildiğini söyledi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de yönetimin İran konusunda hiçbir ihtimali masadan kaldırmadığını ifade etti.
Harg Adası Olası Hedefler Arasında Gösteriliyor
Sızdırıldığı öne sürülen planlara göre İran’ın enerji altyapısı da olası operasyon hedefleri arasında yer alıyor.
Bu noktada en kritik yerlerden biri Harg Adası olarak gösteriliyor. İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının bu adadan gerçekleştirildiği biliniyor.
Uzmanlar Harg Adası’nın hedef alınmasının İran ekonomisi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini belirtiyor.
Ancak ABD’li bazı kaynaklar planların geniş çaplı işgal yerine sınırlı operasyonlara dayandığını vurguluyor.
