Orta Doğu’daki tırmanan gerilim, küresel enerji koridorlarını sarsarken ABD ekonomisinde stagflasyon endişelerini yeniden gündeme taşıdı. Özellikle deniz taşımacılığındaki aksamalar, ABD’nin bazı eyaletlerinde benzinin galon fiyatını 5 doların üzerine çıkararak günlük yaşamı doğrudan etkilemeye başladı.
Enerji Fiyatlarında Sert Yükseliş
Nisan ayı başına kadar olan veriler, ABD piyasalarındaki artışın boyutunu gözler önüne seriyor. Petrol fiyatları yüzde 31 oranında tırmanırken, motorin fiyatlarındaki artış yüzde 41’i buldu. Bu maliyet artışı, özellikle bahar ekim dönemindeki tarım sektörü başta olmak üzere tüm üretici ve perakendeciler üzerinde ağır bir yük oluşturuyor.
Üretim Gücü Korumaya Yetmedi
Günlük 21,6 milyon varillik üretim kapasitesine sahip olan ABD, enerji bağımsızlığına rağmen küresel fiyatlama sisteminin etkisinden kurtulamadı. İthalatının büyük kısmını komşu ülkelerden sağlasa da küresel arz zincirindeki kırılmalar iç fiyatları hızla yukarı çekti. Ayrıca yerli üretimin hafif petrol olması, ancak rafinerilerin ağır petrole ihtiyaç duyması yapısal bir çelişki olarak öne çıktı.
Piyasalarda Stagflasyon Korkusu
Yükselen maliyetler karşısında ABD Merkez Bankası (Fed), faizleri yüzde 3,5-3,75 bandında sabit tutma kararı aldı. Fed Başkanı Jerome Powell’ın enflasyon düşmeden faiz indirimi olmayacağı yönündeki mesajı piyasalarda karşılık bulurken; tahvil faizlerinin yükselmesi ve borsaların değer kaybetmesi ekonomik baskının derinliğini kanıtladı. Korku endeksi VIX'teki çift haneli yükseliş ise belirsizliği körüklüyor.
Stratejik Rezervler Devreye Girdi
Hükümet, piyasadaki yangını söndürmek için Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varili kullanıma açtı. Ayrıca yakıt düzenlemelerinde esnekliğe gidilerek yüzde 15 etanol karışımlı benzin satışına onay verildi. Bu acil önlemlerin fiyatlar üzerinde kalıcı bir rahatlama sağlayıp sağlamayacağı, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın normale dönmesine bağlı görünüyor.
Küresel Enerji Senaryoları
Uluslararası finans kuruluşları, krizin geleceğine dair üç farklı tablo çiziyor. İyimser senaryoda fiyatların 85 dolara gerilemesi beklenirken, kötü senaryoda petrolün 150 doları aşabileceği öngörülüyor. Başkan Donald Trump'ın ateşkesi uzatma çabalarına rağmen, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatın geleceği küresel ekonominin kaderini belirleyecek.
