ABD ile İran arasındaki enerji diplomasisinde sular durulmuyor. ABD yönetiminin, Tahran ile varılan mutabakat çerçevesinde sağlanan 60 günlük petrol ihracatı muafiyetini tek taraflı olarak sonlandırma kararına İran cephesinden kararlı bir yanıt geldi. İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, Washington'ın geri adımına rağmen petrol sevkiyatında herhangi bir aksama yaşanmadığını ve ihracat sürecinin eski hızıyla devam ettiğini duyurdu.
ABD Taahhüdünü İhlal Etti: "Madde 10" Krizi
İran hükümetinin resmi yayın organlarında yer alan bilgilere göre, Petrol Bakanı Paknejad, iki ülke arasında daha önce sağlanan uzlaşmanın Washington tarafından tek taraflı olarak bozulduğunu vurguladı. ABD’nin mutabakat zaptında yer alan yükümlülüklerine sadık kalmadığını belirten Paknejad, muafiyetin süresinden önce sonlandırılmasının mutabakatın 10. maddesinin açık bir ihlali olduğunu ifade etti.
Tahran yönetimi, Washington'ın bu hamlesini diplomatik bir güven kaybı olarak nitelendirirken, taahhütlerin çiğnenmesine rağmen küresel enerji piyasasındaki pozisyonlarını koruduklarının altını çizdi.
Yılların Deneyimi ve "B Planı" Devrede
Yaşanan bu son gelişme, gözleri İran’ın yaptırımları aşmak için geliştirdiği stratejilere çevirdi. Bakan Paknejad, İran’ın ABD yaptırımlarına karşı yıllar içinde son derece dirençli ve esnek mekanizmalar kurduğunu hatırlattı. Mutabakat zaptı kapsamında sağlanan geçici rahatlama döneminde dahi savunma mekanizmalarını devre dışı bırakmadıklarını açıklayan Bakan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Petrol ihracatımızın kesintisiz sürmesini sağlayan kurumsal ve lojistik yapılarımızı her zaman hazır tuttuk. Bu sayede ABD taahhüdünü bozsa bile eski sistemlerimiz tıkır tıkır işlemeye devam ediyor. Şükürler olsun ki ihracat sürecinde hiçbir teknik veya operasyonel sorun yaşamıyoruz."
Uluslararası enerji koridorlarında İran petrolünün akışını garanti altına alan bu alternatif yöntemler, Tahran'ın yaptırım baskılarına karşı en büyük kozu olmaya devam ediyor. Enerji analistleri, İran'ın bu kararlı duruşunun küresel petrol arzı dengeleri üzerinde de belirleyici bir rol oynayabileceğini öngörüyor.
