Adalet mekanizmasında işlem sürelerini kısaltmak ve vatandaşların adalete doğrudan erişimini kuvvetlendirmek amacıyla dijital altyapı yatırımları yeni bir evreye taşındı. Adalet Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen modernizasyon adımları çerçevesinde, özellikle yıllara sari davaların takibi ve yargısal süreçlerin şeffaflaştırılması hedefleniyor.
Bu kapsamda, beş yılı geride bırakan derdest davalar ile üç yılı aşan soruşturma süreçlerinde yaşanan gecikmelerin önüne geçilmesi amacıyla tasarlanan yapay zeka destekli "Alo Adalet 135 Çağrı Hattı", pilot bölgelerdeki faaliyet alanını genişletiyor. Vatandaşlar söz konusu başvuruları yalnızca telefon hattı üzerinden değil, adliye binalarındaki Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları ve UYAP Vatandaş Portalı aracılığıyla da dijital ortamda doğrudan iletebiliyor.
İnsan Kaynağında Güçlü Artış: Hakim ve Savcı Sayısı 26 Bini Aştı
Dosya yoğunluğunu azaltarak makul sürede yargılanma hakkını teminat altına alma hedefi, personel istihdamındaki artışla destekleniyor. Son verilere göre adalet teşkilatında görev yapan toplam hakim ve cumhuriyet savcısı mevcudu 26 bin 642 düzeyine ulaştı. Bu tablonun 18 bin 167'sini hakimler, 8 bin 475'ini ise cumhuriyet savcıları oluşturuyor.
Adli birimlerde istihdam edilen personel sayısı (ceza infaz kurumları hariç) 95 bin 832'ye, ceza infaz kurumlarındaki çalışan sayısı ise 85 bin 920'ye erişti. Eş zamanlı olarak savunma makamında kayıtlı avukat sayısı 210 bin 646 olarak kayıtlara geçerken; zorunlu müdafilik, beraat vekalet ücretleri ve hukuk mahkemeleri kapsamındaki adli yardım ödemeleri için 2026'nın ilk dokuz ayında yaklaşık 6,8 milyar liralık bütçe kullanıldı.
Alternatif Çözümlerde Başarı Grafiği Yükselişte
Uyuşmazlıkların mahkeme salonlarına taşınmadan çözüme kavuşturulmasını amaçlayan alternatif yöntemler, yargının üzerindeki yükü kayda değer oranda hafifletiyor. Uzlaştırma bürolarına intikal eden 4,4 milyonu aşkın dosyanın 2 milyon 146 bin 246'sında taraflar uzlaşma sağladı.
Arabuluculuk müessesesinde ise anlaşmayla sonuçlanan dosya adedi bir önceki yıl sonuna kıyasla yüzde 15 oranında artarak 6 milyon 109 bin sınırını aştı. Öte yandan icra süreçlerini hızlandırmak amacıyla geliştirilen yeni nesil icra dairesi modelinin uygulandığı merkez sayısı da Kütahya'nın sisteme dahil edilmesiyle 94'e yükseldi.
Mahkeme Ağı Genişliyor: İhtisaslaşma ve Fiziki Altyapı Güçleniyor
Yargı hizmetlerinin verildiği fiziki alanlar son bir yılda genişletilerek toplam kapalı alan 6 milyon 184 bin metrekareye ulaştırıldı. Faal durumdaki mahkeme sayısının adli yargıda 9 bin 216'ya, idari yargıda 247'ye yükseldiği sistemde; ihtisaslaşmayı derinleştirmek amacıyla 21'i deprem bölgesinde olmak üzere 150 yeni mahkeme faaliyete geçirildi.
İstinaf kanadında da kapasite artışı sürerken, 2016 yılında 477 olan bölge adliye ve idare mahkemeleri daire sayısı 870'e ulaştı. Edirne Bölge İdare Mahkemesinin kuruluş çalışmaları sürerken, bölge adliye mahkemeleri 18, bölge idare mahkemeleri ise 12 il merkezinde hizmet vermeye devam ediyor.
UYAP ve SEGBİS ile Uçtan Uca Dijital Entegrasyon
Teknolojik altyapının merkezinde yer alan UYAP, 65 kamu kurum ve kuruluşuyla entegre biçimde çalışarak bürokratik işlem adımlarını asgariye indiriyor. Dijital icra süreçleri ve portal güncellemeleri vatandaş odaklı yaklaşımla geliştirilmeye devam ediyor.
Duruşmalar ile ifade ve savunma işlemlerinin uzaktan yürütülmesine olanak tanıyan SEGBİS altyapısı ise 3 bin 935 duruşma salonu ve 1330 infaz kurumu olmak üzere toplam 5 bin 265 noktada kesintisiz hizmet veriyor. Yargıdaki teknik modernizasyonun yanı sıra toplumsal bilinç düzeyini yükseltmek amacıyla müfredatta yer alan hukuk ve adalet dersini tercih eden öğrenci sayısı da kuruluşundan bu yana 1 milyon 170 bini geride bıraktı.
