Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), çocukların suça sürüklenmesini önlemek ve suç oranlarındaki artışın önüne geçmek adına hazırlanan kapsamlı bir yasa teklifini görüşmeye hazırlanıyor. AK Parti Grup Başkanvekili ve ilgili milletvekillerinin imzasıyla Meclis Başkanlığı’na sunulan 18 maddelik kanun teklifi, çocuk suçluluğuyla mücadelede çok radikal değişiklikleri beraberinde getiriyor.
TBMM bünyesinde kurulan Meclis Araştırması Komisyonu’nun hazırladığı kapsamlı rapor referans alınarak şekillendirilen teklif, toplam 7 farklı kanunda köklü değişiklikler öngörüyor. Yürütme ve yürürlük maddeleri de dahil olmak üzere titizlikle hazırlanan paket; caydırıcılığı artırmayı, kamu düzenini korumayı ve suç örgütlerinin çocukları birer araç olarak kullanmasının önüne geçmeyi hedefliyor.
Suç İşleme Yaşındaki Düşüşe Karşı "Sınır" Önlemi
Son yıllarda hem Türkiye'de hem de küresel ölçekte çocukların karıştığı ağır şiddet vakalarındaki artış ve suç işleme yaşının giderek aşağıya çekilmesi, mevcut yasal mevzuatın güncellenmesini zorunlu kıldı. Özellikle suç şebekelerinin çocuk yaştaki bireyleri istismar ederek suç dünyasına çekmesi karşısında, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesinde kritik bir revizyona gidiliyor. Teklifle birlikte, çocuklara yönelik hapis cezalarının alt ve üst sınırları önemli ölçüde yukarı çekiliyor.
15-18 Yaş Grubuna Belirli Koşullarda Müebbet Hapis Yolu
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, ağır suçları işleyen çocuklara yönelik ceza indirimlerinin sınırlandırılması oldu. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarında; suçun işleniş şekli, kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve failin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olup olmadığı gibi kriterler masaya yatırılacak.
Hakim, yapacağı değerlendirme neticesinde takdir hakkını kullanarak 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocuklara herhangi bir ceza indirimi uygulamayabilecek. Bu durum, söz konusu yaş grubundaki çocukların doğrudan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alabilmesinin önünü açacak.
Suç Örgütlerine Darbe: Tekerrür Yaşı 15'e İndi
Suç şebekelerinin, yasal boşluklardan faydalanarak çocukları suça teşvik etmesini engellemek amacıyla "tekerrür" hükümlerinde de yaş sınırı esnetiliyor. Mevcut kanunda 18 olan tekerrür uygulama yaş sınırı, yeni teklifle birlikte 15'e düşürülüyor. Böylece suç örgütlerinin 15-18 yaş arasındaki çocukları "cezasızlık" algısıyla kullanmasının önüne geçilmesi ve caydırıcılığın en üst düzeye çıkarılması amaçlanıyor.
Çocuğun Suçundan Aile de Sorumlu Tutulacak
Yeni yasal düzenleme, sadece suça karışan çocuğu değil, onun yetiştirilmesinden ve gözetiminden sorumlu olan ebeveynleri de doğrudan hedef alıyor. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlali suçuna yönelik cezaların alt ve üst sınırları artırılıyor.
Eğer bir çocuk, ailesinin ihmali ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kasten öldürme veya ağırlaştırılmış yaralama gibi vahim bir suça karışırsa, ebeveynlere verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılacak. Bu hamleyle, ailelerin çocukları üzerindeki denetim ve sorumluluk bilincinin yasalar kanalıyla güçlendirilmesi hedefleniyor.
İnfaz Sistemine Sıkı Denetim: Doğrudan Eğitim Evine Geçiş Dönemi Kapanıyor
Mevcut infaz sisteminde, suça sürüklenen çocuk hükümlüler cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitim evlerinde başlayabiliyordu. Yeni teklif bu uygulamaya da son veriyor.
Tasarı yasalaştığı takdirde çocuk hükümlüler, cezalarının infazına öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Ancak geniş kapsamlı bir heyet tarafından hazırlanacak rapor doğrultusunda "iyi halli" olduğu kesin olarak tespit edilen çocuklar, hakimin de onayıyla eğitim evlerine ayrılabilecek.
Cezaevinde "1 Güne 2 Gün" Kolaylığı Son Buluyor
Yargı paketinin infaz adaletini sağlamaya yönelik bir diğer kritik maddesi ise ceza sürelerinin hesaplanmasına yönelik oldu. TCK kapsamında yer alan;
Kasten öldürme,
Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma,
gibi ağır suçlar bakımından, çocuğun 15 yaşını doldurana kadar cezaevinde geçirdiği her bir günün iki gün sayılması avantajı kaldırılıyor. Bu suçları işleyen çocukların infaz süreleri hesaplanırken artık "bir gün, bir gün" olarak sisteme işlenecek ve bu sayede ceza sürelerinde haksız indirimlerin önüne geçilecek.
